Milttumor bij je hond herkennen aan de symptomen

Een milttumor bij je hond groeit vaak maandenlang zonder dat je er thuis iets van merkt. Pas als het gezwel begint te lekken of plotseling openscheurt, ontstaat een gevaarlijke bloeding in de buikholte. Bij ongeveer 60 procent van die spontane miltbloedingen gaat het om een kwaadaardige tumor, meestal bloedvatkanker (hemangiosarcoom); bij de andere 40 procent is het een goedaardige zwelling of bloedblaar en herstelt je hond na een miltoperatie volledig.

Welke signalen wijzen op spoed bij een miltbloeding?

Het grote gevaar van een milttumor is een plotselinge bloeding in de buikholte (hemoabdomen). Blijf zelf van een dikke of gespannen buik af en duw er niet in, want een broos miltgezwel kan door druk van buitenaf verder inscheuren. Til liever voorzichtig de bovenlip op: gezond tandvlees hoort warm en zalmkleurig roze te zijn.

• Direct bellen (spoed): Je hond zakt tijdens het lopen of opstaan door zijn poten, heeft spierwit of porseleinroze tandvlees, koude oren en poten, een jagende hartslag of ligt zwaar te hijgen op zijn zij.
• Vandaag overleggen: Zijn buik lijkt in korte tijd boller, hij is van het ene op het andere moment futloos, trilt op zijn poten of laat na een onrustige nacht zowel zijn voerbak als zijn wandeling staan.
• Deze week laten nakijken: Je oudere hond wordt schraler op zijn ribben terwijl zijn buik ronder oogt, laat zijn ochtendbrokken telkens staan of sjokt tijdens een bekend rondje achter je aan.

Waarom lijkt je hond na een slechte dag soms ineens weer de oude?

Het is heel verklaarbaar als je een grote milttumor maandenlang niet opmerkt: in het miltweefsel zelf zitten vrijwel geen pijnzenuwen. Alleen het dunne kapsel eromheen geeft een vol, drukkend gevoel wanneer het orgaan opzwelt. Zolang de tumor langzaam groeit, past je hond zich bijna ongemerkt aan. Hij ligt bijvoorbeeld liever niet meer plat op zijn zij omdat het gezwel achter zijn maag drukt, of hij eet zijn bak in kleine beetjes over de dag leeg.

In zo'n groeiende miltmassa ontstaan ondertussen holtes vol bloed met een flinterdunne wand. Knapt er één klein vaatje, dan sijpelt er wat bloed de buik in en zakt de bloeddruk even weg: je hond wil niet opstaan, hijgt zonder reden, is misselijk of glijdt met zijn achterpoten weg op een gladde vloer. Sluit een stolsel dat scheurtje weer af, dan neemt het buikvlies de weggelopen rode bloedcellen binnen één tot twee dagen grotendeels weer op in de eigen bloedbaan (autotransfusie). De volgende ochtend staat hij daardoor weer kwispelend bij de keukendeur.

Juist dat snelle herstel zet je op het verkeerde been. In de verhalen bij diagnose en behandeling op het forum lees je hoe zo'n dip van één dag vaak wordt toegeschreven aan iets verkeerds van straat, ouderdom of een stijve rug, terwijl het miltkapsel dagen of weken later bij een sprong van de bank alsnog helemaal kan openscheuren.

Is een milttumor bij een hond altijd kwaadaardig?

Een tumor betekent in de diergeneeskunde eerst alleen dat er een zwelling zit, en dat hoeft in de milt geen kanker te zijn. Volgens het Medisch Centrum voor Dieren heeft ongeveer 40 procent van de honden met een spontane miltbloeding een goedaardige oorzaak: een goedaardig bloedvatgezwel (hemangioom), een onschuldige ouderdomsknobbel (nodulaire hyperplasie) of een grote bloedblaar (hematoom) na een harde botsing. Zo'n bloedblaar kan net zo heftig bloeden, maar zaait nooit uit.

Bij de overige 60 procent is het gezwel wel kwaadaardig, meestal een hemangiosarcoom. Deze agressieve vorm van kanker bij je hond ontstaat uit bloedvatcellen en zaait via het bloed snel uit naar de lever, het buikvlies, de longen of het hart. Milttumoren duiken vooral op vanaf acht tot tien jaar, met name bij grotere rassen zoals de Duitse Herder, de Golden Retriever, de Berner Sennenhond, de Flatcoated Retriever en de Boxer.

Wat ziet de dierenarts wel en niet op een buikecho?

Met een buikecho ziet de dierenarts binnen enkele minuten of er vrij bloed in de buikholte staat en of er een massa aan de milt of lever zit. Daarmee is een miltbloeding direct te onderscheiden van andere acute buikproblemen, zoals een maagtorsie of een baarmoederontsteking.

Of het gezwel goed- of kwaadaardig is, laat een echo of röntgenfoto alleen niet zien: een goedaardige bloedblaar en een kwaadaardig hemangiosarcoom tonen op het scherm allebei als een grillige holte vol bloed. Ook aanprikken met een naald (een punctie) doet een dierenarts bij een bloedende of sterk afwijkende miltmassa liever niet, omdat je vaak vooral bloed opzuigt en de prik een bloeding kan uitlokken.

Wat kun je verwachten van een miltoperatie en de vooruitzichten?

Zijn er op de echo en röntgenfoto geen duidelijke uitzaaiingen te zien, dan kan de dierenarts de milt tijdens een spoedoperatie verwijderen (splenectomie), bij veel bloedverlies ondersteund met een bloedtransfusie. Een hond leeft uitstekend zonder milt, omdat de lever en het beenmerg de bloedfiltering overnemen. In de eerste dagen thuis kleurt de buik rond het litteken vaak donkerpaars of blauw en is je hond nog snel buiten adem door het wegtrekkende bloed en de tijdelijke bloedarmoede.

De verwijderde milt gaat naar de patholoog, die na een week tot tien dagen definitief uitsluitsel geeft. Blijkt de zwelling goedaardig, dan is het gevaar met de operatie volledig geweken en heeft je hond weer een normale levensverwachting. Is de uitslag een kwaadaardig hemangiosarcoom, dan knapt je hond van de operatie zelf vaak wel snel op omdat de bloedende bron weg is, maar zijn er meestal al microscopische uitzaaiingen aanwezig. Gemiddeld ligt de overlevingstijd na alleen een operatie tussen de één en drie maanden, en met aanvullende chemotherapie rond de vier tot zes maanden.