
Loopt je hond mank (kreupelheid), dan doet ergens van voetzool tot schouder of heup iets zeer. Aanstellen kennen honden niet: wie hinkt, ontlast een pijnlijke poot. Vaak zit de oorzaak onderin de voet, zoals een doorn, glassplinter, grasaar of gescheurde nagel, of heeft je hond zich bij het rennen verstapt. Zet hij zijn poot helemaal niet op de grond, voelt een gewricht dik of warm aan, of gaat het om een pup in de groei, bel dan nog dezelfde dag de dierenarts.
Direct bellen of mag je het een paar dagen met lijnrust aankijken?
- Direct bellen: Je hond loopt op drie poten, de poot staat scheef of bungelt slap, je hoort kraken, er zit een diepe snijwond in het kussentje, of hij is sloom en heeft koorts (boven 39,0 °C).
- Vandaag overleggen: Een gewricht voelt dikker of warmer dan aan de andere poot, of het gaat om een pup of jonge hond in de groei (4 tot 12 maanden bij middelgrote en grote rassen), omdat snel ingrijpen bij een groeistoornis blijvende gewrichtsslijtage helpt voorkomen. Bel ook als een volwassen hond na 2 tot 3 dagen rust nog hinkt.
- Even aankijken: Je volwassen hond is vrolijk, eet normaal, heeft geen zwelling en steunt bij het staan en stappen gewoon op de poot. Geef hem 2 tot 3 dagen lijnrust: plasrondjes van 5 tot 10 minuten in stap aan een korte riem, zonder rennen, stoeien of springen.
Waar kijk je thuis naar van voetzool tot nagel?
Laat je hond op een lichte plek op zijn zij liggen en begin altijd onderaan bij de voet. Verstijft hij, trekt hij zijn poot terug of trekt hij zijn lip op, stop dan direct: zelfs de liefste hond kan van de schrik uitvallen als je net een zere plek raakt.
- Voetzooltjes: Veeg zand weg en kijk tussen de kussentjes naar glas, doornen, steentjes of blaren van heet asfalt.
- Tussen de tenen: Spreid de tenen en zoek naar teken, klitten, rode bultjes of een grasaar die zich in de zomer door de huid boort en waar je hond aan likt.
- Nagels en wolfsklauw: Loop elke nagel na op scheurtjes of een loszittende huls en kijk ook naar het vijfde duimnageltje hoog aan de binnenkant van de poot.
- Warmte en zwelling: Glijd met vlakke handen langs beide poten tegelijk om te voelen of een gewricht warmer of dikker is.
Laat het buigen en strekken van gewrichten aan de dierenarts over: zelf aan een zere poot trekken of draaien doet veel pijn en kan een verrekte kruisband of een scheurtje erger maken. In een forumtopic over mank lopen na een verkeerde beweging lees je hoe groot de schrik is als een Golden Retriever-pup van elf weken na een enthousiaste sprong ineens jankend op de grond ligt en zijn achterpoot ontziet.
Een ander baasje beschrijft in datzelfde gesprek hoe zij na een verstapping, waarbij haar hond nog wel op de poot steunde, na overleg met de dierenarts elke dag voelde of de poot niet warm, rood of dik werd en wekenlang korte rondjes aan de riem liep voor ze de wandelingen weer uitbreidde.
Welke poot ontziet je hond en waar kan dat door komen?
Een hond draagt zestig procent van zijn gewicht op zijn voorpoten en veertig procent op zijn achterpoten. Doet een voorpoot zeer, dan gooit hij in draf zijn kop omhoog zodra de zere poot landt en zakt zijn kop omlaag op de gezonde poot: op zijn goede voorpoot knikt je hond dus ja. Bij een achterpoot zakt de heup aan één kant weg, loopt je hond met een bolle rug of tikt hij bij het staan alleen met zijn teentoppen de grond aan.
Komt je hond na een dutje stijf uit zijn mand, loopt hij na tien minuten wandelen soepeler en staat hij na een volgend slaapje dubbel zo stram op, dan heet dat startkreupelheid. Bij jonge honden tussen 4 en 12 maanden (zoals de Labrador, Golden Retriever en Rottweiler) wijst dat aan de voorpoot vaak op elleboogdysplasie (een los stukje bot of kraakbeen, LPC of OCD) of op groeipijn (enostosis), waarbij het hinken van poot wisselt.
In een topic over een Labrador-pup van twintig weken vertellen de baasjes hoe sneu het is om zo'n jonge hond na elk dutje moeizaam op te zien staan: ze dachten eerst aan een verrekte spier, maar toen de startkreupelheid na een paar dagen bleef terugkeren, maakte de dierenarts röntgenfoto's en stuurde die door naar een orthopeed.
Bij oudere honden past opstartstijfheid bij artrose; een stijve nek met één opgetilde voorpoot wijst soms op een nekhernia.
Aan de achterpoot staat een gescheurde voorste kruisband bij volwassen honden bovenaan. Die band rafelt vaak geleidelijk uit tot hij bij een draai of sprong doorscheurt; je hond tikt dan alleen met zijn tenen de grond aan en legt de poot bij het zitten schuin opzij. Zie je een kleine hond (zoals een Chihuahua, Dwergkeeshond, Jack Russell of Dwergteckel) in draf drie passen op drie poten huppelen en daarna op vier poten doorlopen, dan schiet meestal de knieschijf even uit zijn sleuf (patellaluxatie).
Heupwiegen, niet in de auto willen springen of als een konijn met beide achterpoten tegelijk afzetten wijst richting heupdysplasie.

Waarom laat je pijnstillers dicht tot de dierenarts heeft gekeken?
Hoe graag je ook meteen helpt: paracetamol, ibuprofen, naproxen en aspirine uit je eigen kastje zijn giftig voor honden en geven maagbloedingen of nierschade. Na een menselijke pijnstiller mag de dierenarts vaak niet direct een veilige ontstekingsremmer voor honden geven. Laat ook een restje Metacam of Novacam dicht vóór het consult, want dat maskeert de pijn op de onderzoekstafel, waardoor je hond zich buiten overbelast en een ingescheurde kruisband helemaal doorscheurt. Houd hem tot de afspraak rustig aan een korte riem; op de praktijk bekijkt de dierenarts je hond in stap en draf, voelt hij elk gewricht na en maakt hij zo nodig onder een licht roesje röntgenfoto's.
Bronnen
Medisch Centrum voor Dieren: Mank lopen bij hond of kat, Elleboogdysplasie bij de hond, Patellaluxatie bij de hond. AniCura: Artrose bij de hond: symptomen en oorzaken. LICG: Heupdysplasie bij de hond.


