Oorontsteking bij je hond herkennen en behandelen

Klapperende oorschelpen midden in de nacht, een kop die schuin hangt en een zure lucht onder de oorflap: bijna altijd zit een oorontsteking bij je hond in de uitwendige gehoorgang. Die buis loopt eerst recht naar beneden en maakt pas onderin een haakse L-bocht naar het trommelvlies. In die knik blijven zwemwater en smeer makkelijk staan; zwelt de huid op, dan sluit de doorgang af en krijgen gisten en bacteriën een warme broeikas die niet vanzelf rustig wordt.

Waaraan zie en ruik je wat er in het oor speelt?

Vaak merk je het al bij het omdoen van de halsband of achter zijn oor kriebelen: je hond trekt zijn kop weg of piept. Een gezond hondenoor is vanbinnen lichtroze, droog en geurloos. Bij een ontsteking wordt de oorschelp rood en warm, hangt het zere oor lager en schuurt je hond met zijn kop langs de bank. Zelfs geeuwen of op een kluif kauwen kan pijnlijk zijn, want het kaakgewricht ligt vlak langs de gehoorgang.

Gisten en bacteriën leven op elke gezonde hondenhuid en grijpen pas hun kans als de huid in het oor geïrriteerd of vochtig raakt. Bij ongeveer tachtig procent van de honden met oorontsteking zit daar een allergie achter, bijvoorbeeld voor stuifmeel en huisstofmijt of een voedselallergie. Soms zijn terugkerende oorklachten het enige signaal, zoals bij een tweejarige Labrador die telkens aan zijn linkeroor ontstekingen kreeg. Veel zwemmen, zware hangoren of behaarde gehoorgangen werken net zo goed mee.

Hoe het begint en wat je ruikt, verraadt vaak de boosdoener. Plotseling schudden en piepen direct na een wandeling langs hoog zomergras wijst bijna altijd op een grasaar in het oor die met zijn weerhaakjes richting het trommelvlies kruipt. Een zoetig-zure, muffe geur met een vette, roodbruine waslaag hoort bij overgroei van de Malassezia-gist, net als bij een gisthuidontsteking.

Een rotte stank met geelgroene pus en felle pijn past bij bacteriën, terwijl donker korrelig vuil als koffiedik bij pups of na contact met katten op oormijt wijst.

Bij welke signalen bel je dezelfde dag nog de dierenarts?

Met een gewone oorontsteking kun je vandaag of morgen op het spreekuur terecht, maar in drie situaties bel je dezelfde dag. Breekt de ontsteking door het trommelvlies naar het midden- en binnenoor, dan raakt het evenwichtsorgaan verstoord: je hond houdt zijn kop extreem schuin, zwalkt dronken, valt om of zijn ogen schieten heen en weer. Het overkwam een Berner Sennen tijdens een boswandeling kort na een oorkuur: bij elke kopschud viel hij om. Wacht ook niet bij een grasaar of een bloedoor, waarbij een geknapt bloedvaatje de oorflap laat opzwellen tot een dik, warm kussentje.

Waarom druppel je niets in het oor voordat het trommelvlies is bekeken?

Ligt je hond 's avonds met zijn kop te klapperen, dan is het verleidelijk om een oude tube oorzalf uit de la of oorreiniger te pakken. Laat het oor toch met rust tot de dierenarts heeft gekeken: door de ontsteking of een grasaar kan er een scheurtje in het trommelvlies zitten. Veel oorzalven en oorreinigers bevatten stoffen die het gehoor- en evenwichtsorgaan beschadigen zodra ze via een lek trommelvlies het binnenoor bereiken, met kans op draaiduizeligheid of doofheid.

Aan het tuitje van een aangebroken tube zit ook nog vuil van de vorige keer, en een middel tegen bacteriën helpt niet tegen gisten. Laat huismiddeltjes zoals azijn, slaolie of tea tree olie staan; zuur en olie prikken op de rauwe huid en tea tree olie is giftig voor honden. Ga niet met een wattenstaafje de gehoorgang in, want daarmee stamp je het smeer vast onder in de knik, en pluk geen haren uit een ontstoken oor.

Hoe kijkt de dierenarts om de bocht en hoe zalf je thuis diep genoeg?

Met een oorkijker (otoscoop) kijkt de dierenarts voorbij de knik of er een grasaar zit en of het trommelvlies heel is. Hoe gevoelig dat kan zijn, merkte het baasje van een stoere reu die bij het ooronderzoek voor het eerst piepte. Zit het oor vol pus of doet kijken te veel zeer, dan spoelt de dierenarts het eerst met lauw water onder een roesje (een gaatje in het trommelvlies groeit binnen tien tot twintig dagen dicht). Een uitstrijkje onder de microscoop laat zien of er gisten, bacteriën of mijten zitten, waarna je een passende zalf meekrijgt of de dierenarts een langwerkende oorgel aanbrengt.

Maak van thuis zalven geen achtervolging met brokjes; veel honden worden daar juist achterdochtig van. Zo komt de zalf rustig voorbij de knik:

• Oorflap schoonhouden: veeg alleen de zichtbare binnenkant van de oorschelp schoon met een vochtig wattenschijfje of gaasje en sla zware hangoren op de bank open zodat er lucht bij kan.
• Tube opwarmen: houd het flesje even in je handpalm; koude druppels in een warm, pijnlijk oor doen je hond schrikken.
• Oorschelp opzij trekken: trek de oorflap voorzichtig opzij van de kop af zodat de L-bocht recht wordt; klap je het oor plat op de kop, dan vouw je de gehoorgang dicht.
• Diep inbrengen en masseren: laat het zachte tuitje helemaal in de gehooringang zakken (het trommelvlies zit te diep om te raken), knijp de zalf erin en masseer het kraakbeen aan de oorbasis tot het sopt.