Ontstoken oog bij je hond schoonmaken en herkennen

Een rood oog met gezwollen slijmvlies of een klodder slijm in de ooghoek is bij honden meestal een bindvliesontsteking (conjunctivitis) door wind, stof of zwemwater. Een pijnlijke kras op het hoornvlies of een grasaar achter het ooglid ziet er aan de buitenkant alleen bijna hetzelfde uit. Houdt je hond zijn oog ontspannen open en glanst de oogbol helder, dan kun je het zelf voorzichtig schoonmaken met afgekoeld gekookt water; knijpt hij het oog dicht of komt er geelgroene pus uit, bel dan dezelfde dag de dierenarts.

Wanneer moet je direct de dierenarts bellen?

Een grijswit of bruinig slaapkorreltje in de binnenste ooghoek na een dutje hoort er gewoon bij. Bij een rood of vies oog laat je hond zelf zien hoeveel haast erbij is:

• Direct bellen (spoed): je hond knijpt het oog dicht, schuurt met zijn kop langs de bank of het kleed, je ziet een blauw-witte of doffe waas op de oogbol, het oog is geraakt door een tak of kattenkrab, of de oogbol lijkt plotseling boller met een wijde pupil die niet op licht reageert (acuut glaucoom).
• Vandaag overleggen: er zit dikke geelgroene pus in het oog, de oogleden zijn dik en warm, er puilt een glad roze-rood bolletje uit de binnenste ooghoek (cherry eye), of een lichte roodheid knapt na één tot twee dagen schoonhouden niet op.
• Even aankijken en schoonhouden: het oog staat normaal open, het hoornvlies spiegelt glad en helder, je hond zit er niet aan en er zit na een winderige wandeling alleen wat helder traanvocht of wittig slijm in de hoek.

Hoe maak je een ontstoken oog bij je hond veilig schoon?

Mag je het oog thuis aankijken of wil je voor vertrek naar de praktijk aangekoekte korsten weghalen, raak dan nooit de blote oogbol aan. Je maakt alleen de oogleden en de ooghoek schoon:

• Neem gekookt water en een pluisvrij gaasje: was je handen en gebruik gekookt kraanwater dat tot handwarm is afgekoeld of een ampul steriele fysiologische zoutoplossing (0,9% NaCl) op een steriel gaasje of een schone, gladde katoenen zakdoek.
• Week korstjes eerst los: peuter harde stukjes slaap niet droog uit de vacht, want daarmee trek je de gevoelige huid kapot. Leg het natte gaasje tien tot twintig seconden zachtjes tegen de korst tot hij loslaat.
• Strijk van buiten naar de neus: veeg in één rustige beweging over de gesloten oogleden van de buitenste ooghoek naar de neushoek. Zo neem je het vuil mee naar de hoek waar het traanvocht van nature al heen loopt.
• Pak voor het andere oog een schoon gaasje: doop een gebruikt gaasje niet terug in het water, anders breng je bacteriën over naar het gezonde oog. Dep de vacht onder het oog na afloop droog tegen smetten.

Laat huismiddeltjes zoals afgekoelde kamillethee of boorwater in het keukenkastje staan. Kamillethee is niet steriel en zit vol microscopisch kleine plantendeeltjes en pollen die een geprikkeld slijmvlies sterker laten opzwellen. Ook gewone wattenschijfjes of wattenstaafjes werken averechts: watten laten fijne vezels achter op het oogwit en met een staafje prik je bij één onverwachte kopbeweging op het hoornvlies.

Pak op zondagavond ook geen aangebroken tubetje oogzalf van een vorige keer uit de koelkast. Een geopende tube is na vier weken niet meer steriel aan het tuitje, en veel oogzalven bevatten corticosteroïden die zwelling remmen. Heeft je hond deze keer een minuscuul krasje op het hoornvlies, dan legt zo'n ontstekingsremmer het herstel stil en kan het hoornvlies binnen enkele dagen verweken en doorbreken.

Waarom raakt een hondenoog ontstoken en wat doet de dierenarts?

Of er één oog ontstoken is of allebei tegelijk, zegt veel over de oorzaak. Zijn beide ogen rood en tranerig, dan ligt tocht, stuifmeel, stoffige wind of een allergie voor de hand. Ook maken sommige honden te weinig traanvocht aan (keratoconjunctivitis sicca of KCS): zonder dat spoelende waterlaagje wordt de oogbol dof en blijft er taaie pus aan plakken die na het schoonmaken meteen terugkeert.

Is maar één oog vuurrood, dan zit de boosdoener bijna altijd in dat oog zelf. Achter het derde ooglid in de binnenste ooghoek schiet tijdens het snuffelen makkelijk een zandkorrel, doorn of grasaar (kruiper), of er schuurt een naar binnen krullend ooglid (entropion) of wimperhaartje over de oogbol.

De dierenarts druppelt daarom eerst een oranje-groene kleurstof (fluoresceïne) in het oog. Spoelt die direct weg, dan is het hoornvlies heel; hecht het felgroen aan een plekje, dan zit er een beschadiging. Met een papieren strookje tussen het onderooglid meet de dierenarts in één minuut de traanproductie, en na een verdovende druppel kijkt hij met een pincet achter het derde ooglid of daar een zaadje of grasaar zit. Pas daarna krijgt je hond een passende vitamine A-zalf, antibioticazalf of ontstekingsremmer mee.

Hoe krijg je oogdruppels of zalf in het oog zonder geworstel?

Meerdere keren per dag zalven is in je eentje best lastig als je hond zijn kop wegdraait zodra hij het tubetje ziet. In een forumtopic over een ontstoken oog vertelde een baasje hoe haar jonge hond zo spartelde dat ze blij was met één druppel per dag, waarop andere baasjes hun handigheidjes deelden: zet een klein hondje op een stroef matje op tafel of het aanrecht, of laat je hond achteruit tussen je knieën of in een kamerhoek zitten en geef direct na elke druppel een stukje kaas.

Steun met de zijkant van de hand die het tubetje vasthoudt boven op zijn kop; trekt hij zijn snuit weg, dan beweegt je hand vanzelf mee en prikt het tuitje niet in het oog. Omdat zalf even vreemd aanvoelt, vegen veel honden hun kop daarna langs het kleed of de bank. In een ander topic over oogzalf aanbrengen bleek direct afleiden met een kauwsnack of meteen aanlijnen voor een wandeling dé manier om dat geschuur voor te zijn terwijl de zalf intrekt.