Vergiftiging bij je hond: symptomen en wat je direct doet

Bel de dierenarts meteen als je hond iets giftigs op heeft of je dat vermoedt, ook als hij nog vrolijk door de kamer loopt. Veel gif geeft pas na uren of zelfs dagen klachten, terwijl een braakprik vooral in het eerste uur of twee zin heeft. Laat hem niet zelf overgeven: zout of een ander huismiddel maakt het vaak erger.

Welke klachten zijn spoed, en welk gif ook zonder klachten?

Bij deze klachten bel je en ga je met spoed naar je praktijk of de dienstdoende dierenarts:

• trillen, schokken of een toeval;
• wankelen of door de poten zakken;
• suf en nauwelijks wakker te krijgen, of juist schrikkerig bij elk geluid;
• kwijl dat in slierten uit de bek hangt, of schuim;
• benauwd ademen;
• steeds weer braken, of bloed in het braaksel of de ontlasting;
• bleek tandvlees, een bloedneus, blauwe plekken of bloed in de plas;
• al uren geen plas, terwijl hij wel drinkt.

Ook zonder klachten bel je meteen na kauwgom of snoep met xylitol, ratten- of muizengif, slakkenkorrels, druiven, rozijnen of krenten, antivries, medicijnen voor mensen, drugs, of zwemmen in water met blauwalg.

Wat doe je in de eerste minuten?

• Haal hem weg en raap op wat er nog ligt.
• Bewaar de verpakking, resten of wat hij heeft uitgespuugd, in een zakje.
• Schrijf op wat het was, hoeveel er ongeveer mist, hoe laat het gebeurde en wat je hond weegt.
• Bel je dierenarts. Buiten kantoortijd noemt het bandje het nummer van de dienstdoende dierenarts.
• Zat het op zijn vacht of poten? Spoel het af met lauw water en zeep, en zorg dat hij het er niet af likt.

Het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum is er alleen voor hulpverleners, zoals artsen en dierenartsen. Jij belt je dierenarts, en die kan het centrum raadplegen.

Bellen kan overdreven voelen. Zo dachten de ouders van een forumlid erover toen haar hond een vol bakje rozijnen leeg at. Haar moeder belde toch, en in de kliniek kwam er na een braakmiddel bijna alleen rozijnen naar boven.

Mag je hem zelf laten overgeven?

Nee. Een schep zout achter op de tong is een oud huismiddel dat al honden het leven heeft gekost. Lang niet elke hond braakt ervan, en het zout kan een zoutvergiftiging geven bovenop het gif (zie hond laten braken). Waterstofperoxide beschadigt slokdarm en maag en haalt gemiddeld maar een kwart van de maaginhoud naar boven.

Na bijtende schoonmaakmiddelen, olie, benzine, terpentine of iets wat schuimt mag een hond niet braken, ook niet bij de dierenarts, en ook niet als hij al suf is. Geef Norit of melk alleen als de dierenarts dat zegt: Norit bindt lang niet elk gif.

Welk gif geeft welke klachten, en wanneer?

Een baasje wiens hond buiten een paar happen van een verdachte berg eten nam, vroeg op het forum of klachten een kwestie van uren of van dagen zijn. Dat hangt van het gif af. Van snel naar langzaam:

• Xylitol: vanaf een half uur braken, slap worden en toevallen door een zakkende bloedsuiker, later soms leverschade. Het zit in suikervrije kauwgom, snoep, tandpasta en sommige light- en zero-producten; een forumlid wees op zero-ontbijtkoek. Op het etiket staat het soms als E967.
• Muizengif met alfachloralose: meestal binnen een uur wankelen, trillen, schrikken van geluid en aanraking, en een dalende lichaamstemperatuur. Bij een hond van 5 kilo kan 2 gram lokaas al genoeg zijn.
• Slakkenkorrels met metaldehyde: kwijlen, onrust, trillen, krampen en een hoge temperatuur.
• Blauwalg: van een paar minuten tot vijf uur na het zwemmen kwijlen, benauwdheid, wankelen, braken. Spoel hem af, want likken aan de vacht telt ook.
• Drugs: een restje wiet, hasj of een pil, soms via braaksel of poep van gebruikers. Vaak wordt hij wankel en suf, of juist schrikkerig. Zeg gewoon wat het kan zijn, dan weet de dierenarts wat hij behandelt.
• Chocolade: meestal na 1 tot 4 uur onrust, hijgen, braken en diarree, soms later. Pure is veel gevaarlijker dan melkchocolade, witte bevat bijna niets; meer bij chocolade.
• Antivries: het smaakt zoet. Eerst lijkt hij dronken, daarna raken de nieren beschadigd; behandelen moet binnen uren.
• Druiven, rozijnen en krenten: braken en diarree binnen een dag, nierschade na één tot drie dagen. Een veilige hoeveelheid is niet bekend: de ene hond wordt van een paar rozijnen ziek, de andere niet. Ook krentenbrood telt.
• Medicijnen voor mensen: ibuprofen, naproxen en aspirine geven maagzweren en nierschade, paracetamol vaak pas na een dag of twee leverschade. Welke wel mag, staat bij pijnstillers voor je hond.
• Rattengif met bloedverdunner: eerst zie je niets. Vaak na twee tot drie dagen, soms al na een dag of pas na een week, komen blauwe plekken, wondjes die blijven bloeden, bleek tandvlees en een slome hond. Wacht daar niet op: dan is de braakprik allang te laat.
• Eikels: één kan meestal geen kwaad, meer wel. Buikpijn komt soms snel, nier- en leverschade pas na dagen tot weken.

De lijst is niet compleet: ook planten, uien en mest van een net ontwormd paard kunnen een hond ziek maken. Bel ook bij iets wat er niet tussen staat.

Krijgt hij een braakprik of een tegengif?

Is het nog vroeg, dan krijgt je hond vaak een prik of oogdruppels, en binnen een kwartier geeft hij meestal over. Dat haalt het meeste eruit, zelden alles, dus volgt vaak Norit met een laxeermiddel.

Daarna hangt het van het gif af. Bij rattengif met bloedverdunner controleert de dierenarts de stolling en krijgt je hond vitamine K1, soms wekenlang. Tegen antivries en paracetamol bestaat een tegengif. Tegen chocolade, blauwalg en alfachloralose niet: dan steunt de dierenarts hem met een infuus, medicijnen tegen krampen en bij onderkoeling warmte, tot het gif is afgebroken. Na druiven, rozijnen of pijnstillers volgt bloedonderzoek van nieren en lever.