Heeft je hond plotseling diarree, dan vertelt zijn verdere gedrag je direct of je het thuis kunt aankijken. Een volwassen hond die vrolijk rondloopt, geen koorts heeft (lager dan 39,0 °C), zijn water binnenhoudt en graag wil eten, kun je meestal twee tot drie dagen zelf op weg helpen met kleine porties licht verteerbaar voer. Bij een jonge pup, een hoogbejaarde hond, veel bloed bij de poep, gelijktijdig braken of een hond die lusteloos in zijn mand ligt, wacht je niet af en bel je dezelfde dag de dierenarts.
Dunne-darmdiarree of dikke-darmdiarree: wat zie je buiten?
Elk baasje kent het moment: je staat tijdens de wandeling met een poepzakje om je hand en kijkt hulpeloos naar een bruine plas in het gras waar niets aan op te rapen valt. Kijk toch even goed voordat je er een flesje water overheen gooit, want aan de poep en de houding van je hond ziet een dierenarts direct of het probleem in de dunne of de dikke darm zit.
De dunne darm verteert het voedsel en neemt voedingsstoffen en het meeste vocht op. Raakt dit deel geïrriteerd, dan ontstaat dunne-darmdiarree: flinke plassen waterdunne spuitpoep. Je hond hoeft niet elk uur naar buiten, maar als hij hurkt, loopt het er in één golf uit zonder lang napersen. Vaak borrelt zijn buik, laat hij meer winden en valt hij bij aanhoudende klachten snel af.
De dikke darm dikt de brij in en slaat de ontlasting op; zit de prikkeling daar, dan krijgt je hond dikke-darmdiarree. Dat is de variant waarbij je om drie uur 's nachts op je blote voeten uit bed springt omdat je hond zachtjes staat te piepen bij de achterdeur. Hij heeft hoge nood, moet zes tot tien keer per dag naar buiten en blijft met een kromme rug loos napersen, terwijl er telkens maar kleine beetjes brij of 'softijs' met geleiachtig slijm en soms een drupje helderrood bloed uit komen.
Duurt dunne-darmdiarree een paar dagen, dan raakt de dikke darm door de langsrazende brij vanzelf óók geprikkeld. Voor de dierenarts is het daarom handig om te weten hoe de ontlasting er op de eerste dag uitzag.
Veelvoorkomende oorzaken: van slootwater tot Giardia en parvo
Meestal heeft een hond met acute diarree buiten iets gepakt wat zijn darmen snel weer kwijt willen. Zelfs de braafste hond duikt tijdens het loslopen weleens op een bedorven broodkorst, kattenpoep of lauw slootwater voordat jij 'los' kunt roepen. Ook een vette kluif of mergpijp zorgt vaak binnen een halve dag voor kramp en slijmerige poep, net als in één dag overstappen op een ander merk brokken of vers vlees (KVV). En onderschat spanning niet: een logeerpartij, vuurwerk of een drukke dag op het hondenstrand kan via stresshormonen binnen een uur op de dikke darm slaan.
Blijft de ontlasting rommelig of keert de diarree telkens terug, denk dan aan parasieten. Naast wormen, waarvoor tijdig ontwormen of een ontlastingscheck slim is, zien dierenartsen bij pups en jonge honden vaak diarree door de darmparasiet Giardia. Kenmerkend is het wisselende beeld: de ene dag een prima drol, de volgende dag stinkende, bleke en slijmerige brij.
Veel gevaarlijker zijn virussen zoals het parvovirus, dat vooral bij onvoldoende gevaccineerde pups en jonge honden toeslaat. Parvo vernietigt de darmvlokken razendsnel, waardoor een pup heftig braakt, doodziek wordt en waterdunne, bloederige diarree met een weeïge ijzergeur verliest.
Wat kun je zelf doen (en waarom 24 uur vasten achterhaald is)?
Vroeger kregen baasjes het advies om een hond met diarree 24 uur te laten vasten, maar dierenartsen en het Medisch Centrum voor Dieren raden dat inmiddels af. De cellen van de darmvlokken halen hun energie rechtstreeks uit de voedselbrij die passeert; laat je een hond vasten, dan verhongeren die darmcellen, herstelt het slijmvlies trager en lekken bacteriën makkelijker door de darmbarrière. Zolang je hond niet blijft braken, help je zijn darmen thuis met deze stappen:
- Geef 4 tot 6 kleine porties licht verteerbaar voer: Kies een compleet maag-darmdieet van de dierenarts, of kook tijdelijk magere kipfilet of witvis met zachtgekookte witte rijst of zoete aardappel. Geef geen vette snacks of rauw vlees vanwege het infectierisico.
- Vul vocht en zouten aan: Zorg voor vers water en geef bij matig drinken wat lauwwarm, ongezouten kookvocht van de kip of een elektrolytendrankje (ORS voor honden) om zouten zoals kalium en natrium aan te vullen.
- Loop korte rondjes en houd de vacht schoon: Loop vaker een kort blokje om in plaats van één lange wandeling, en spoel een vieze achterhand thuis meteen af met lauw water zodat de huid niet gaat smetten.
Laat menselijke diarreeremmers zoals loperamide (Imodium) in het kastje liggen. Ze leggen de darm stil waardoor bacteriën en gifstoffen (toxines) binnenblijven. Daar komt bij dat rassen op onze rassenpagina zoals de Schotse Herdershond (Collie), Sheltie, Australian Shepherd en Witte Herder het MDR1-gendefect kunnen dragen, waarbij loperamide doordringt in de hersenen en tot levensgevaarlijke zenuwvergiftiging leidt.
Uitdroging herkennen: de huidplooitest en het tandvlees
Een hond van dertig kilo die goed drinkt, droogt niet snel uit. Pups, kleine rassen en oudere honden hebben veel minder reserves: zij kunnen binnen een paar uur achteruitgaan, zeker als ze ook braken. Met twee simpele controles zie je thuis hoe het met de vochtbalans staat:
- De huidplooitest: Pak tussen de schouderbladen of in de nek een plooi huid tussen duim en wijsvinger, til die op en laat los. Normaal veert de huid binnen één seconde plat terug. Blijft het plooitje als een tentje staan of zakt het traag terug, dan is je hond uitgedroogd (bij oude of magere honden is de huid minder veerkrachtig; kijk daar ook naar het tandvlees).
- De slijmvliestest: Til de bovenlip op. Gezond tandvlees is roze, glad en nat. Voelt het droog of plakkerig aan, of duurt het langer dan twee seconden voordat het tandvlees weer roze kleurt nadat je er kort met je vinger op hebt gedrukt, bel dan direct de dierenarts.
Wanneer bel je de dierenarts?
Twijfel je hoe ziek je hond is, meet dan met een gewone digitale thermometer en een beetje vaseline de temperatuur in de anus (normaal is 38,0 tot 39,0 °C). Aan de hand daarvan en het gedrag van je hond houd je deze indeling aan:
- Direct bellen (spoed): Bij een pup of kwetsbare senior, sloomheid, als je hond ook water uitbraakt, bij flinke plassen rood bloed of pikzwarte teerachtige poep, droog of bleek tandvlees en bij koorts (boven 39,0 °C) of ondertemperatuur (onder 38,0 °C).
- Vandaag overleggen: Als je hond niet wil eten, buikkramp heeft (zoals de bidhouding met voorpoten plat en achterhand omhoog) of mogelijk een voorwerp of gif heeft ingeslikt.
- Even aankijken (2 tot 3 dagen): Als je volwassen hond verder vrolijk en koortsvrij is, niet braakt en goed eet en drinkt. Zie je na drie dagen nog geen verbetering, maak dan een afspraak.
De dierenarts voelt de buik na en doet bij aanhoudende klachten een ontlastingsonderzoek. Verzamel daarvoor van drie opeenvolgende dagen wat poep, omdat parasieten zoals Giardia niet bij elke beurt cysten uitscheiden en één losse drol daardoor een vals-negatieve uitslag kan geven. Antibiotica krijgt je hond bij gewone acute diarree zelden: ze versnellen het herstel niet en verstoren de darmflora maandenlang. Alleen bij dreigende bloedvergiftiging, ernstige weerstanddaling of een zeldzame dikke-darmontsteking bij de Boxer en Franse Bulldog zijn antibiotica nodig. Bij echte uitdroging volgt een infuus in het bloedvat met extra kalium.
Ervaringen van andere baasjes op het forum
Op ons forum lees je hoe diarree er thuis aan toe gaat. In het topic over diarree met drupjes slijm en bloed schrok het baasje van pup Nouri van wat helderrood bloed bij het persen na een vet mergpijpje; leden legden uit hoe snel vet merg de dikke darm prikkelt, hoe je de temperatuur meet (bij Nouri 38,5 °C) en de dierenarts vroeg om ontlasting van drie momenten voor een Giardia-test.
In waterdunne ontlasting, wat te doen twijfelde baasje Maud na twee dagen spuitpoep en nachtelijk braken over een dag vasten, maar leden raadden aan om bij eetlust gewoon kleine beetjes gekookte kip en rijst met bouillon te geven.
Dat blind medicijnen geven zonde is, blijkt bij de antibioticakuur van hond Noor, waar pas na tien dagen Metrobac via een driedaagse ontlastingstest Giardia werd gevonden. En in hoe het kontje schoonmaken na diarree delen baasjes tips voor een 15-jarige hond die geen trap meer loopt: van het kortknippen van de 'broek' tot buiten wassen met een emmer lauw water en een spons of washandje.
Twijfel je over de ontlasting van je eigen hond of wil je ervaringen uitwisselen met andere eigenaren, deel je verhaal dan gerust op het HondenPage-forum.
Veelgestelde vragen
Hoe lang mag diarree bij een hond duren voordat ik naar de dierenarts ga?
Bij een verder fitte, volwassen hond die vrolijk is, goed drinkt, niet braakt en geen koorts heeft, kun je milde diarree 2 tot maximaal 3 dagen thuis ondersteunen met kleine porties licht verteerbaar voer. Zie je na 3 dagen nog geen duidelijke verbetering, of wordt je hond tussentijds slomer, maak dan een afspraak bij de dierenarts. Bij een jonge pup of een hoogbejaarde hond wacht je niet meerdere dagen af, maar bel je al op de eerste dag voor overleg.
Is gekookte kip met witte rijst goed als mijn hond diarree heeft?
Gekookte magere kipfilet (of witvis) met zachtgekookte witte rijst en wat van het ongezouten kookvocht is een prima noodoplossing voor één tot drie dagen, omdat het vrijwel geen vet bevat en makkelijk verteert. Voor honden die gevoelig reageren op granen of rijst kun je alleen gekookte kip of kip met zachtgekookte zoete aardappel geven. Duurt het herstel langer dan een paar dagen, haal dan een speciaal compleet maag-darmdieet bij de dierenarts, want in alleen kip en rijst zitten niet alle vitamines en mineralen die een herstellende hond nodig heeft.
Wanneer is bloed bij de diarree van mijn hond direct spoed?
Een enkel helderrood sliertje of drupje bloed op een verder brijige, slijmerige drol komt meestal door een klein gesprongen vaatje in het geïrriteerde slijmvlies van de endeldarm door het persen; als je hond verder vrolijk en koortsvrij is, kun je diezelfde dag gewoon tijdens het spreekuur overleggen. Is de diarree echter waterdun en vermengd met flinke plassen rood bloed, ruikt de ontlasting sterk naar ijzer, of is de poep pikzwart en teerachtig (verteerd bloed uit de maag of voorste dunne darm), bel dan direct met spoed de dierenarts.
Waarom poept mijn hond een dag helemaal niet nadat de diarree over is?
Dat zien baasjes heel vaak en is bijna altijd een goed teken, geen verstopping. Tijdens een flinke aanval van diarree hebben de darmen zich helemaal geleegd, en het licht verteerbare dieetvoer (of gekookte kip met rijst) wordt bijna volledig door het lichaam opgenomen waardoor er nauwelijks restafval overblijft. Zolang je hond vrolijk is en niet vruchteloos zit te persen, komt de eerste normale drol meestal na één of twee dagen vanzelf weer op gang.
Bronnen
Medisch Centrum voor Dieren: Diarree bij de hond: oorzaken, uitdroging en behandeling, Diarree van de dunne darm en dikke darm bij de hond. AniCura: Heeft uw hond diarree? Oorzaken en wanneer naar de dierenarts. LICG: Giardia bij hond en kat.
