Allereerst vind ik het onverantwoord van je school om je dit project op te laten pakken zonder goede begeleiding en het onderwerp agressie.
Ik zal je voor je verslag wat handvaten geven:
1. Korte beschrijving van het probleemgedrag
2. Gegevens van de hond
Naam vd hond :
Ras :
Geslacht :
Huishouden
Leeftijd :
Geschiedenis :
3. Observatie en Interpretatie
Je observeert de hond dus een aantal keren en noteert wat je ziet aan:
Houding : (hoe staat de staart, de oren, het lichaam?)
Gedrag : (wat doet de hond? blaffen, heen en weer lopen?)
Stress-signalen : (welke stresssignalen zie je, tongelen, gapen, pootje heffen enz)
VOORBEELD:
Mijn interpretatie is dat de hond een hoge houding heeft?. Hij heeft geen relatie met degene die voor de deur staat, waar het geblaf naar gericht is. (de hond blijft de persoon die eventueel binnen komt nog even aanblaffen) en daarom is er geen spraken van een dominante houding, maar van een zekere houding. De hond heeft geleerd om straf te ontwijken door in de bench te gaan, hij laat stress-signalen zien als hij zelf de bench in gaat, zonder daarvoor een commando te hebben gehad. Dit interpreteer is als het eigenlijk niet de bench in willen, maar het doen om straf te ontlopen, namelijk de ‘no’ en het op hem inlopen.? Met het tongelen verraad hij tijdens die actie enige onzekerheid. Eenmaal in de bench is die onzekerheid over en staat hij met een hoge houding weer voluit te blaffen, naar mijn idee, om de bezoekers te waarschuwen dat hij aanwezig is.
Het gaat hier naar mijn mening om territoriale agressie?.
4. Leerprincipes
VOORBEELD
Een aantal leerprincipes spelen hier een rol.
Het gaan van de bel is een voorspeller geworden voor het komen van bezoek, voor mensen aan de deur. Dit is klassieke conditionering.?
Ook het zelf naar de bench lopen is (operant) geconditioneerd, de hond is als straf regelmatig naar zijn bench gestuurd omdat hij blafte als de bel ging. Het luisteren naar die opdracht nam de boosheid van de eigenaar weg en nam ook de druk op de hond weg, waardoor hij beloont werd door naar zijn bench te gaan. Dit is negatieve bekrachtiging, oftewel vermijdingsleren.
5. Oorzaken probleemgedrag
VOORBEELD:
Directe prikkels: mensen zien en horen langslopen voor het fixeren/opletten, de deurbel voor het blaffen.?
(patho)fysiologische/medische basis.
Lichamelijk: de hond zou een oorontsteking kunnen hebben en daardoor gevoelig zijn voor het geluid. Ik dit geval is dit niet waarschijnlijk omdat de hond al zijn hele leven blaft als de bel gaat.
Hormonaal: Territoriale agressie kan hier een rol spelen. De hond is begonnen met het blaffen bij het begin van de pubertijd, als de hormonen op gaan spelen.
Erfelijke aanleg:
De hond is waarschijnlijk een kruising tussen een border collie en een labrador, de eigenaar weet dit niet zeker, maar gezien het uiterlijk van de hond liggen deze twee rassen voor de hand. Zowel de Labrador als de Boder Collie zijn geen waak- of verdedigingshonden. Erfelijke aanleg is daarom niet waarschijnlijk.
Traumatische ervaring:
De eigenaren kunnen zich geen traumatische ervaring bedenken. Gezien de hoge/zekere houding van de hond lijkt mij dit ook niet waarschijnlijk.
Slechte socialisatie:
De hond is op een leeftijd van 7 weken bij de eigenaar gekomen, van een boer die een nestje had. Voor de 7 weken is er waarschijnlijk weinig aan socialisatie gedaan. De hond is verder niet bang voor mensen of geluiden. De kans dat het probleem te maken heeft met een slechte socialisatie lijkt me daarom klein.
Verstoorde dominantieverhouding:
Aangezien de hond geen rangrelatie heeft met het bezoek is een verstoorde dominantieverhouding niet aan de orde.
Er zijn soms wat dominantieconflicten tussen eigenaren en hond, maar dit is geen motivatiefactor voor het probleemgedrag.
Conditionering
Door de eigenaar: De eigenaar besteedt telkens aandacht aan het gaan van de voordeurbel, wat het voor de hond ook een belangrijke indicatie is dat er toch echt wat staat te gebeuren. Er wordt ook (negatieve) aandacht aan de hond besteed bij het gaan van de bel.
Zelfbelonend gedrag: Na het blafgedrag gaat veel bezoek weg, vaak omdat het buren zijn die alleen even wat willen vragen of doorgeven of er een pakketje bezorgd wordt.
De aanmaak van endorfine door de opwinding kan een rol spelen, maar dit is nog niet voldoende onderzocht.
Te sterke eigenaar-hond binding:
De hond blaft ook als de eigenaar niet thuis is en de bel gaat, deze factor speelt mijn inziens geen rol.
Territorium agressie:
De hond is begonnen met het gedrag in de pubertijd, wanneer territorium voor een hond belangrijk wordt, hij vertoond het gedrag thuis als de bel gaat, maar veel minder als hij bij bekende op bezoek is en de bel gaat. Ook laat de hond tijdens het blaffen een zekere houding zien. Territoriale agressie is volgens mij een grote motivatiefactor bij dit probleemgedrag.
Overig:
De hond zou kunnen blaffen uit verveling. Als de bel gaat weet hij dat er actie volgt. Met de hond wordt niet veel gedaan en het is een hond die wel veel beweging nodig heeft. De hond ligt veel in zijn bench en krijgt niet voldoende beweging. Verveling kan daarom zeker een rol spelen.
6. Therapiemethoden
Analyse van alle mogelijke therapiemethoden.
Voorkomen optreden prikkel/context:
Voorbeelden zijn:
- Bel uitzetten of een andere bel nemen, zodat het voorspellende effect weg is.
- De hond het zicht op de straat ontnemen om het fixeren/opletten (eerste stap richting het blaffen) te voorkomen.
- Bezoekers niet meer via de voordeur laten komen, maar via de achterdeur.
- Bezoekers vragen niet meer aan te bellen.
Tijdens de therapie zou ik deze therapiemethode inzetten, door een andere bel te nemen en de bel uit te zetten op momenten dat niet getraind wordt. Ook zou ik adviseren een briefje op de deur te plakken en bezoekers te vragen niet aan te bellen.
Bezoekers kunnen niet via de achterdeur, aangezien de tuin geheel afgesloten is.
Voorkomen optreden gedrag:
- De hond een snuitje omdoen zodat hij niet meer kan blaffen.
- De hond in de tuin laten, zodat hij de bel niet kan horen.
Ik vind dit geen goede therapiemethode voor dit probleemgedrag. Door het snuitje kan de hond niet meer blaffen, maar de frustratie blijft.
In de tuin is de bel nog te horen.
Positieve correctie:
- Een anti-blafband omdoen, op stroom of geur. De anti-blafband werkt alleen als positieve correctie als het effect heeft en de hond stopt met blaffen, ook als hij daarna weer een normale halsband om krijgt.
- Fisher Discs, met de fisher disc’s wordt de hond een soort geleerd dat blaffen als de deurbel gaat juist hem laat schrikken. Fisher disc’s zijn een voorbeeld van ‘Googelstraffen’.
Deze therapiemethode zou ik niet toepassen. De kans dat de anti-blafband als negatieve bekrachtiger werkt is aanwezig. Daarnaast levert het gebruik van stroombanden veel stress op bij honden. Ik gebruik geen stroom- of geurbanden in een gedragstherapie, omdat dit een manier is waarop ik niet wil werken.
Negatieve correctie:
- Favoriete speeltje, of voer van de hond weghalen als hij gaat blaffen.
- De hond een Time-out geven, dus bijvoorbeeld wegzetten in de gang of in de bench, oftwel het ontnemen van sociale interactie.
- Als de hond graag naar het bezoek wil, het bezoek niet binnen laten totdat de hond stil is.
Deze therapie zou ik niet toepassen in dit geval, omdat het naar de bench sturen al geen nut heeft gehad. Ik denk ook dat het voor de eigenaren moeilijk zal worden om de juiste timing te gebruiken voor het weghalen van het speeltje. Het wegzetten is erg lastig, omdat er geen afgesloten ruimte is, buiten de gang die leidt naar de voordeur.
Negatieve bekrachtiging van ander (gewenst) gedrag:
- Dit geldt voor de anti-blafband, als de hond alleen blaft als hij de band omheeft, maar weer net zo hard te keer gaat als hij de band niet meer om heeft.
- Een googelstraf die niet meer ‘uit het niets’ komt, maar gekoppeld wordt aan een persoon/de eigenaar.
Ik zou de fisher discs in dit geval niet toepassen omdat ik geen negatieve associatie wil oproepen met bezoek. Daarbij is de hond een zelfverzekerde hond, die niet snel onder de indruk is.
Extinctie:
- De bel heel vaak laten gaan en er niet op reageren. Bijvoorbeeld een speld tussen de bel zetten zodat hij constant afgaat en eigenaren die rustig op de bank blijven zitten. Het nadeel van extinctie is dat er spontaan herstel kan optreden en een extinction burst geldt.
Ik zou deze methode toepassen door de bel regelmatig af te laten gaan, maar de eigenaren er niet op te laten reageren om zo de link tussen het afgaan van de bel en actie te doorbreken.
Extinctie – Flooding:
- Dit is het voorbeeld van de speld tussen de bel, zodat die constant afgaat.
Ik zou deze therapiemethode niet toepassen, omdat dit praktisch niet haalbaar is omdat er een kind aanwezig is, die van slag zou raken van een constant afgaande bel. Ook is het optreden van spontaan herstel aanwezig.
Extinctie - Systematische Desensitisatie:
- Het geluid wordt eerst heel zacht aangeboden, zo zacht dat de hond er nog niet op reageert. Het volume wordt telkens iets opgevoerd, maar blijft zodanig dat de hond er niet op reageert. De hond went langzaam aan het geluid en reageert er niet meer op.
Ik zou deze vorm van therapie niet inzetten omdat de bel niet in luidheid aan te passen is.
Extinctie - Successieve approximatie:
- In dit geval blijft het geluid op volle sterkte, maar wordt er een afstand genomen in meters waarop de hond nog niet reageert. Langzaam wordt de hond dichterbij het geluid gebracht, zonder dat hij reageert, tot hij geheel bloot gesteld kan worden, dichtbij aan het geluid, zonder dat dit een reactie oproept.
Deze therapiemethode zou ik niet toepassen, het is praktisch niet haalbaar.
Herconditioneren (van klassiek of operant gedrag):
- Dit kan door het geluid van de bel een andere betekenis te geven, bijvoorbeeld, voordeurbel betekend iets heel lekkers.
Deze methode zou ik toepassen bij deze hond. Het gaan van de bel en het niet reageren op de bel samen levert een beloning op zoals even spelen, of iets heel lekkers.
Concurrerende prikkel aanbieden:
- De hond iets aanbieden wat hij zo graag wil hebben of zo leuk vindt dat hij het blaffen naar de bel vergeet. De concurrerende prikkel moet veel leuker zijn dan het blaffen naar aanleiding van de voordeurbel.
Ik zou deze methode in dit geval niet toepassen omdat de focus op de bel zo groot is dat er niets te vinden is wat dit doorbreekt.
Discriminant invoeren (ongewenst gedrag onder commando zetten):
- Het blaffen zou onder commando gezet kunnen worden, de hond leert zo dat alleen op commando blaffen beloont wordt.
Ik zou deze methode in dit geval niet toepassen omdat het gedrag te maken heeft met territoriale agressie, het blaffen is zelfbelonend omdat bezoek weggaat, of aandacht geeft aan zijn aanwezigheid.
Afwezigheid ongewenst gedrag belonen:
- Al het gedrag wat niet met het probleemgedrag te maken heeft wordt beloont. Omdat het niet helemaal duidelijk is waarvoor je nu precies beloont kan deze methode heel lang duren.
Deze methode zou ik in dit geval niet toepassen omdat het niet zo snel duidelijk is voor de hond waarvoor hij nu beloont wordt.
Motivatie veranderen- Dominantie handelingen:
- Op deze manier kan er meer controle over de hond verkregen worden.
Ik zou deze methode in dit geval niet toepassen voor het blaffen bij de voordeurbel. Wel zou ik het toepassen voor een algemene basis tussen hond en eigenaresse.
Motivatie veranderen – Medicatie:
- Medicatie als Clomicalm, kan de onrust in de hond verminderen waardoor het blaffen kan verminderen.
Ik zou deze methode in dit geval niet toepassen omdat de hond over het algemeen niet nerveus is. Alleen als de bel gaat blaft hij zoveel.
Motivatie veranderen – Fysiologische ingreep:
- In het buitenland zou dit kunnen door de stembanden door te knippen. Gelukkig is dit in Nederland niet toegestaan.
Uiteraard zou ik deze methode niet toepassen.
Motivatie veranderen – Overig:
- Als de hond ook weinig activiteiten, kan de verveling aangepakt worden zodat de motivatie om te gaan.
Ik zou deze methode toepassen in dit geval, niet zozeer om direct het blaffen aan te pakken, maar wel als basis voor meer rust in huis.
Euthanasie / Herplaatsing:
- Euthanasie zou kunnen worden overwogen bij een zeer ernstige vorm van territoriale agressie.
- Herplaatsing kan een oplossing als de eigenaar geen tijd heeft of wil besteden aan therapie en als er hoog oplopende conflicten met de buren zijn, of juist om deze te voorkomen.
In dit geval is er geen spraken van inzet van agressie, alleen van blaffen. De buren hebben geen klachten. Dus deze methoden zou ik niet aanraden.
7. Hulpmiddelen?
Hulpmiddelen die eventueel ingezet kunnen worden:
- Snuitje, zodat de hond niet meer kan blaffen. Raad ik niet aan.
- Stroomband of citronellaband (Aboistop, Silencer)om het blaffen af te leren. Raad ik niet aan.
- Clicker om gewenst gedrag te belonen tijdens het (her)conditioneren.
- Activitybal/Kong/hondenpuzzels voor het mentaal bezig houden van de hond.
- Dog stop, voor het doorbreken van het blaffen (pas ik niet toe)
8. Therapie?
De volgende therapiemethoden zou ik combineren:
- Voorkomen optreden van de prikkel
- Herconditioneren van klassiek of operant gedrag
- Extinctie als herconditioneren niet werkt bij de eigenaren
- Motivatie veranderen – overig: verveling aanpakken
Tijdens de therapie mag de prikkel niet optreden buiten therapiesessies om. De bel wordt uitgezet en bezoek wordt gevraagd niet te kloppen op de deur of het raam, maar om even te bellen.
Het conditioneringsproces wil ik inzetten door ten eerste een andere bel te gaan gebruiken en die te verbinden aan iets lekkers of iets leuks. Figo is erg dol op de bal, maar dit is in het begin niet handig om mee te oefenen omdat het niet makkelijk meer af te nemen is. Ik zou daarom beginnen met een beloning die hij erg lekker vind, maar die hij snel opheeft zodat we een aantal keer achter elkaar kunnen oefenen: bel laten gaan betekend lekkers. Zodra de nieuwe bel is ingetraind met de betekenis lekkers, komt de volgende voorwaarde, de hond wordt als de bel gaat naar zijn plaatst gelokt met het lekkers en krijgt het pas daar. De bel gaat betekenen: naar mijn plaats en daar krijg ik wat lekkers. De tijd van op de plaats blijven wordt daarna uitgebouwd door steeds iets later wat lekkers te geven. Het blijven liggen op de plaats levert meerdere beloningen op.
Later zal het op de plaats blijven liggen (eventueel dan wel met de bal als beloning) als de eigenaar naar de voordeur loopt na het gaan van de bel worden beloont enzovoorts.
De eigenaren moeten dit stapje voor stapje gaan oefenen. Niet teveel willen in 1 keer en goed opbouwen.
Mocht het niet haalbaar zijn voor de eigenaren om zoveel te oefenen om de nieuwe bel in te trainen, dan zou ik extinctie toepassen met de oude bel.
Eerst wordt er iemand geregeld die op de deurbel kan drukken, of een bel die vanaf de bank af gegaan kan laten worden. Telkens wordt er op de bel gedrukt, maar de eigenaren reageren hier totaal niet op, lopen niet naar de deur, maar gaan verder waar zij mee bezig waren, het blaffen totaal negerend. Ook mag er niet naar de hond gekeken worden. Deze therapie wordt gecombineerd met hercondiotioneren van het geluid. Blaft de hond niet na een aantal keer aanbellen dan wordt er juist alle aandacht aan hem besteed door middel van iets lekkers of een spel met de bal.
De hond krijgt verder weinig beweging. Hem meer beweging geven zal in mijn advies staan. Dit zal niet direct invloed hebben op het minder blaffen, maar wel bijdrage aan een goede basis en hond die open staat om te leren.