In de genetica zijn verschillende genen verantwoordelijk voor de vachtkleur van de hond. Het gen dat ons in dit geval interesseert, wordt geïdentificeerd door de letter „D“. Dit is de eerste letter van het Engelse woord “Dilution“. Dit gen bestaat uit twee allelen : het dominante “D“ en het recessieve “d“. De impact van “d” is slechts uiterlijk zichtbaar wanneer dit allel in tweevoud aanwezig is en bijgevolg aanwezig moet zijn in elk van de twee ouders. Met andere woorden, de paring van twee Mechelaars, beiden dragers van het recessief allel “d”, zal één of meerdere puppies geven die dit allel in tweevoud bezitten. In aanwezigheid van het paar “dd“, verdunt het zwarte pigment, genaamd eumelanine, volledig. Eumelanine zorgt voor de zwarte kleur van de huid, het haar en de iris van de hond. De zwarte kleur van het masker en van het “zwart-gevlamd” (charbonné) verdunt zich en gaat over naar “blauw-grijs“ (slate blue). Vandaar het woord “blauw“. De neus, de voetzolen, het gehemelte en de omtrek van de ogen worden “blauw-zwart“. De impact van „dd“ op de vaalrosse kleur (pheomelanine) vervaagt de kleur en maakt de vacht minder glanzend (“flattening or dulling” in het Engels).
In overeenstemming met de tweede wet van Mendel, geeft de paring van twee Mechelaars
die elk één recessieve allel “d“ dragen, de volgende nestsamenstelling:
• 25% Mechelaars (zwart-gevlamd vaalros) die geen allel “d“ bezitten;
• 50% Mechelaars (zwart-gevlamd vaalros) die één allel “d“bezitten;
• 25% van “blauw-grijs“ die het allel “d“ in dubbele dosis bezitten.
Met andere woorden, de helft van de puppies of 2/3 van de Mechelaars van dit nest zijn, net zoals hun ouders, ook dragers van het recessieve allel “d“. In enkelvoudige dosis kan dit recessieve allel zich gedurende enkele generaties onzichtbaar verspreiden en plotseling opduiken tot grote verbazing van de fokker. Volgens de wetten van Mendel, geeft de paring van twee „blauwe“ honden altijd “blauwe“ puppies. Een onderzoek op Internet wijst op het bestaan van dit allel bij andere rassen zoals de Duitse Herder, de Boxer, de Dobermann en de Duitse Dog.