Groenendaeler
Wordt
10 tot 12 jaar
Grootte
Middelgroot, reu 60 tot 66 cm, teef 56 tot 62 cm
Gewicht
reu 25 tot 30 kg, teef 20 tot 25 kg
Vacht
Lang, glad en dicht met wollige ondervacht, kraag en broek, verhaart gemiddeld
Beweging
meer dan 2 uur, met denkwerk per dag
Beginners
Liever niet
Pup kost
€ 800 tot € 1.500

Onder zijn glanzend zwarte vacht met volle halskraag heeft de Groenendaeler dezelfde vierkante, droog gespierde bouw als de andere drie Belgische herders, al is deze langhaar van aard net wat zachter. Zijn naam verwijst naar Groenendaal onder Brussel, waar Nicolas Rose eind negentiende eeuw met Picard d'Uccle en Petite het zwarte langhaartype vastlegde.

Karakter van de groenendaeler

Met zijn lange zwarte vacht en volle kraag oogt een Groenendaeler bijna statig, tot je buiten een speeltje oppakt: dan staat er direct een wakkere, werklustige herder voor je. In FCI-standaard nr. 15 staat hij beschreven als een waakzame beschermer van kudde, huis en baas die zonder aarzelen ingrijpt, maar wel vanuit een vrijmoedig en stabiel karakter; schuwe of agressieve honden worden op een keuring gediskwalificeerd.

In huis houdt deze leergierige, attente herder zijn eigen mensen graag in het oog en bemoeit hij zich met wat er gebeurt, terwijl hij tegenover onbekend bezoek gereserveerd blijft. Na genoeg beweging en denkwerk buiten is hij binnen een rustige huisgenoot. Het baasje van een Groenendaeler en een poedel vertelt op het forum dat voorbijgangers soms bang zijn voor haar zwarte herder, terwijl die thuis van karakter juist veel zachter is dan haar drukke poedel.

Is een groenendaeler zachter dan een mechelse herder?

Ja, de twee langharige Belgische herders zijn gemoedelijker en gevoeliger dan de kort- en ruwharige variëteit. Waar een Mechelse herder harder en vasthoudender doordrukt en een Laekense herder eigenzinniger is, stemmen de Groenendaeler en Tervuerense herder zich fijner af op hun geleider. Wel bestaan er binnen de Belgische herder speciale werklijnen die feller reageren en alleen passen bij gevorderde baasjes.

Die zachtere aard betekent niet dat een grote tuin het werk van de baas overneemt. Op het forum beschreef een eigenaar hoe haar herplaatste Groenendaeler-reu op tweeduizend vierkante meter grond op zijn derde jaar nog hyper door de tuin schoot en buiten andere honden uitdaagde. Andere herderbezitters legden uit dat vrij rondlopen op een erf zo'n baasgerichte hond alleen onrustiger maakt zolang vaste huisregels en gehoorzaamheidsoefeningen ontbreken.

Hier ook een groenendaeler. Volgende week wordt ze 4 jaar. Ik doe er hoopers mee. Dat vinden we alletwee heel erg leuk om te doen. Verder is ze redelijk sociaal naar andere honden. Thuis is ze erg alert, maar ja dat hoort ook wel bij een herderachtige. Die willen alles regelen en in de gaten houden. Ze moeten tenslotte een taak hebben.
Sas en haar honden, 2018 · in het forum

Karakter in scores

Volgens de redactie, van 1 (weinig) tot 5 (heel erg). Vanaf 10 baasjes tonen we wat zij vinden.
Kindvriendelijk
3,0
Sociaal
3,0
Gehoorzaam
5,0
Waaks
4,0
Kan goed alleen zijn
3,0
Heeft veel beweging nodig
5,0
Geef je mening over de Groenendaeler

Log in (bovenaan de pagina) om je mening te geven. Nog geen lid? Meld je gratis aan.

Past een groenendaeler bij jou?

Wie graag buiten traint of speurt en zelf rustig in zijn schoenen staat, heeft aan een Groenendaeler een aanhankelijke kameraad die voortdurend op je let en met plezier voor je werkt. Als eerste hond voor een beginner is hij minder geschikt: omdat hij emoties van zijn eigenaar snel spiegelt, maakt een zenuwachtige aanpak hem onzeker.

Kan een groenendaeler bij kinderen en andere huisdieren?

In zijn eigen gezin gaat hij meestal goed met kinderen om als hij daar als pup mee opgroeit, terwijl vreemde kinderen en kleine huisdieren lastiger zijn. Van nature is een Belgische herder geen uitgesproken kindervriend en naar onbekende kinderen blijft hij terughoudend. Toen ouders met een bijna vijfjarige kleuter vroegen of een Groenendaeler bij hun gezin paste, raadde een rasbezitter dat af vanwege de drukte van spelende vijfjarige vriendjes.

Rennende katten of pluimvee prikkelen zijn jacht- en drijfdrift: de herplaatste reu op het grote erf joeg kippen en ganzen op tot de ganzen zich dreigend omdraaiden. Aan andere honden moet hij vroeg wennen, want hij kan bazig of onzeker uit de hoek komen en vooral tussen twee reuen of twee teven loopt de spanning makkelijker op.

Hoe lang kan een groenendaeler alleen zijn?

Stap voor stap aangeleerd kan een Groenendaeler een paar uur alleen blijven, vaak makkelijker dan een Mechelse of Tervuerense herder. Ook de Laekense herder pakt dat makkelijker op dan die twee, al blijft een hele werkdag alleen voor elke Belgische herder te lang. Bij een bijna eenjarige Groenendaeler-teef liet de camera zien dat ze bijna de hele tijd sliep en pas aan het eind in haar bench ging rommelen, of los in de kamer tijdschriften van tafel trok; door het alleen thuis blijven een stap in te korten bleef ze weer rustig.

Gezondheid en levensduur

Hoe oud wordt een groenendaeler?

De levensverwachting van een Groenendaeler ligt op 10 tot 12 jaar: de Britse Kennel Club noemt ruim tien jaar en het LICG gemiddeld twaalf jaar. Gezonde honden halen geregeld dertien jaar of meer, zoals een Groenendaeler-reu op het forum die net dertien is geworden.

Zittende zwarte Groenendaeler op het gras in een tuin

Welke erfelijke ziektes komen bij de groenendaeler voor?

Naast heupdysplasie en elleboogdysplasie vragen bij deze langharige variëteit vooral idiopathische epilepsie en maagcarcinoom om aandacht. Bij epilepsie geven ontladingen in de hersenen toevallen. Berendt e.a. (2008) onderzochten in 2005 alle 1.248 in Denemarken geboren Groenendaelers en Tervuerense herders uit 1995–2004. Onder de 516 honden met afgeronde vragenlijst en telefonisch interview hadden er 49 epilepsie, ofwel 9,5 procent: 25 Groenendaelers en 24 Tervuerense herders. De eerste aanval kwam gemiddeld op 3,3 jaar en bij 39 procent pas na het vierde jaar, toen een deel al nakomelingen had. Bij 78 procent begon een aanval plaatselijk met wankelen, kruipen, kwijlen, angst of desoriëntatie, vaak gevolgd door algehele krampen; bij 22 procent lokten stress of drukte een aanval uit en 16 procent werd ingeslapen.

Bij beide langharen komt daarnaast maagcarcinoom voor, een kwaadaardige tumor van het maagslijmvlies. Seim-Wikse e.a. (2013) vonden in het Noorse hondenkankerregister over 1998–2009 onder 19.715 onderzochte tumoren 31 maagcarcinomen, ofwel 0,16 procent, met een mediane leeftijd van tien jaar en een hoger risico bij reuen dan bij teven. De Groenendaeler had met een proportionele morbiditeitsratio van 34,5 een sterk verhoogd aandeel, na de Tervuerense herder met 56,1 en de Bouvier des Flandres met 36,5. Ook in een overzicht van Lubbes, Teske en Mandigers komt dit adenocarcinoom het meest voor bij honden van zeven tot tien jaar en worden klachten als vermageren, slechter eten en braken pas duidelijk wanneer de tumor al in een vergevorderd stadium is.

Omdat voor epilepsie en maagkanker een DNA-test ontbreekt, weren de Nederlandse Vereniging voor Belgische Herdershonden, de NVBH, en de Belgische Herder Club Nederland, de BHCN, zieke honden en belaste combinaties via hun fokreglementen. Beide clubs sluiten epilepsielijders uit, verbieden herhaling van dezelfde combinatie en geven een ouder een fokverbod als die met een andere partner weer een lijder geeft; de NVBH past die uitsluiting ook toe bij maagkanker. Voor heupdysplasie, kortweg HD, staan beide clubs alleen ouders met HD-A of HD-B toe. De NVBH verplicht daarnaast een gedragstest (behalve voor buitenlandse dekreuen) en onderzoek op elleboogdysplasie, kortweg ED, met uitslag 0/0, 0/1 of 1/0 en raadt een ECVO-oogonderzoek aan, terwijl de BHCN geen gedragstest eist en ED-onderzoek alleen bij de Laekense herder wenselijk noemt. Ook buiten de clubs gelden de foknormen van de Raad van Beheer: sinds 1 januari 2026 krijgen nakomelingen van een ouder met HD-D, HD-E of ED graad II of III geen stamboom en sinds 1 oktober 2026 toetst hij bij dekaangifte op het verplichte HD-onderzoek.

Wat kost een groenendaeler?

Voor een Groenendaeler-pup met FCI-stamboom via een fokker van de NVBH of de BHCN betaal je gemiddeld zo'n € 800 tot € 1.500, afhankelijk van fokker en variëteit.

Aan voeding ben je ruim € 35 per maand kwijt, naast vaccinaties, parasietenmiddelen, hondenbelasting, een eventuele verzekering en het lesgeld voor gehoorzaamheid, speuren of hoopers. Onvoorziene dierenartskosten zitten bij deze variëteit vooral in langdurige medicatie en controles bij epilepsie of in maagonderzoek op latere leeftijd.

Een groenendaeler-pup

Bij fokkers van de NVBH en de BHCN verhuizen pups op zijn vroegst met zeven weken, altijd minstens zeven dagen na de eerste enting. Omdat grotere rassen er volgens het groeionderzoek van Salt e.a. (2017) tot 24 maanden over doen om hun volwassen gewicht te bereiken, blijft zware gewrichtsbelasting in het eerste jaar achterwege. Toen het baasje van een Groenendaeler-pup op het forum naar behendigheidstoestellen vroeg, adviseerde een wedstrijdloper alleen een tunneltje te gebruiken en met sprongen, schutting en kattenloop te wachten tot hij een jaar is. Voorbereidingstips staan bij de aanschaf van een hond.

Waar let je op als je een groenendaeler-pup koopt?

Vraag naar de officiële HD-uitslagen (A of B) van beide ouders en informeer of er in de lijn epilepsie of maagkanker is voorgekomen. Op de sites van de NVBH en de BHCN staan de nestberichten, waarbij de NVBH vermeldt of er met foktoestemming is gefokt, en bemiddelen beide clubs voor herplaatsers. De HD- en ED-uitslagen zijn in te zien bij de Raad van Beheer en sinds juni 2014 hoort bij elke FCI-stamboom een verplichte DNA-afkomsttest.

Een gezin dat ging kijken bij een Groenendaeler-fokster van de vereniging, kreeg eerst een kennismaking en direct openheid over foktoestemming, epilepsie en maagkanker. Een ander lid kocht haar Groenendaeler uit een eenmalig gelegenheidsnestje: na vijf gezonde jaren kreeg de teef op haar zesde drie ziektes, nadat een nestzusje anderhalf jaar eerder aan dezelfde kwalen was overleden.

Fokkers

20 fokkers van de Groenendaeler op de HondenPage.
Groenendaelerkennel " My Black Favorite "Zilver Enschede Tikaani 's hof ter LedeZilver Wachtebeke 't Hofke van Corbazi WILLEBROEK Alle Groenendaeler-fokkers ›

Pups

Nu geen nestje aangemeld. De fokkers werken vaak met een wachtlijst.
Nestje aanmelden ›

Een groenendaeler opvoeden

Omdat een Groenendaeler sterk op je stem en lichaamstaal let, werkt een rustige aanpak het best. Ruwe correcties of een boze toon maken hem onzeker, terwijl hij bij duidelijke huisregels en korte oefeningen snel begrijpt wat je vraagt. Vraag niet te veel tegelijk op één dag: een jonge Groenendaeler die overprikkeld raakt, slaat sneller door in geblaf of gespring.

Zijn zelfvertrouwen groeit wanneer je hem van pup af aan gedoseerd meeneemt naar onbekende situaties en ook tijdens de hondenpuberteit blijft trainen op een hondenschool. Raakt hij buiten opgewonden, geef hem dan eerst een zit-opdracht: stilzitten bij prikkels vraagt van een herder meer denkkracht dan rondrennen.

Waarom hapt een jonge groenendaeler als je rent of weggaat?

Snelle beweging en het aantrekken van jassen prikkelen zijn drijfinstinct en geven opwinding die hij met zijn bek probeert te sturen. Het baasje van een halfjaar oude Groenendaeler-pup vroeg op het forum hoe ze kon hardlopen zonder dat hij in armen en benen hing. Andere baasjes herkennen het pitsen: kort met de voortanden in handen, tenen of kleren knijpen bij drukte of vertrek. Geef hem vóór je tempo maakt een speeltje aan een koord en sta stil zodra hij naar kleding hapt.

Mijn ervaring is, zowel bij de border collie als de groenendaeler, is dat het heel gevoelige honden zijn. Dit vergt ook een rustige, maar duidelijke aanpak met fluwele handschoentjes (…) Als je zelf niet genoeg leiding neemt, gaat de groenendaeler (herder) het zelf wel regelen.
Sas en haar honden, 2021 · in het forum

Wat baasjes vragen

De onderwerpen over de Groenendaeler waar het meest over gepraat is.
laatste reactie van nathalie · 30 okt 2015
21
laatste reactie van Monique · 9 feb 2022
19
laatste reactie van liesbeth en de bende .. · 3 jan 2014
13
laatste reactie van Renée · 1 feb 2014
13
laatste reactie van elianne · 31 mei 2014
8
Alle onderwerpen over de Groenendaeler ›

Verzorging en beweging

Moet je een groenendaeler trimmen en verhaart hij veel?

Nee, trimmen of plukken doe je bij een Groenendaeler niet; één borstelbeurt per week houdt zijn vacht netjes, behalve tijdens de tweejaarlijkse rui waarin hij flink verhaart. Alleen de ruwharige Laekense herder wordt tweemaal per jaar geplukt. Buiten de rui klit het gladde dekhaar weinig als je wekelijks het langere haar bij oren, borst en broek doorkamt. Laat hij in het voor- en najaar zijn onderwol los, haal die dan dagelijks weg met een grofgetande kam of herdersharkje. Meer tips staan bij verharen bij honden.

Na castratie of sterilisatie wordt de onderwol van een langharige Belgische herder vaak overvloedig, dof en pluizig, waardoor bij oren en broek sneller klitten ontstaan. Neem tijdens de wekelijkse kambeurt meteen de voeten, nagels en het gebit mee.

De Britse Kennel Club rekent voor een volwassen Groenendaeler op meer dan twee uur beweging per dag, aangevuld met een sport of taak na de hondenschool waarin hij zijn neus en wendbaarheid gebruikt, zoals speuren, gehoorzaamheid, hoopers, behendigheid, flyball of reddingswerk.

We hebben een groenendaeler van bijna een jaar. Ze is vanaf pup bij ons en een ontzettend ondeugende, energieke en lieve hond. (…) Ze krijgt genoeg beweging (dat heeft ze ook echt nodig), we wandelen veel, ze mag los rennen en spelen en speelt ook vaak met andere honden. Daarnaast doen we thuis ook hersenwerk enzo.
Dog1234, 2019 · in het forum

Uiterlijk: maten, vacht en kleuren

De Groenendaeler is vierkant en droog gespierd: van schouderpunt tot zitbeen is een reu even lang als hoog, terwijl een teef iets langer mag zijn. Hij draagt zijn fijn besneden hoofd hoog, met een rechte neusrug evenwijdig aan de schedel, donkerbruine amandelvormige ogen en hoog aangezette, kleine driehoekige staande oren. Op hoofd, oorschelpen en onderbenen is het haar kort; op het lijf is het lang en glad, met een volle kraag en borstveer, franjes aan de onderarmen, een dikke broek en een pluimstaart. Een schaar- en tanggebit mogen beide; hangoren en een ontbrekende of gecoupeerde staart zijn volgens FCI-standaard nr. 15 diskwalificerend.

Hoe groot en zwaar wordt een groenendaeler?

Een volwassen reu meet 60 tot 66 centimeter en weegt 25 tot 30 kilo; een teef is 56 tot 62 centimeter bij 20 tot 25 kilo. De streefmaat is 62 centimeter voor reuen en 58 centimeter voor teven, met twee centimeter speling omlaag en vier omhoog; buiten die grenzen volgt diskwalificatie.

GeslachtIdeaalSchofthoogteGewicht
Reu62 cm60 tot 66 cm25 tot 30 kg
Teef58 cm56 tot 62 cm20 tot 25 kg

Mag een groenendaeler wit of een bruine gloed hebben?

Een klein wit vlekje op de voorborst en wat wit aan de tenen mogen, maar een rode of bruine gloed is in de rasstandaard een fout. De vacht hoort effen zwart te zijn. Toen een opvang vroeg waarom een jonge Groenendaeler roodbruin uitsloeg, wezen leden op de rui: naast erfelijk rossige tinten of een grijze broek verkleurt dood haar in de zon vaak roestbruin vóór het verharen. Een witte stropdas of wit voorbij de tenen zijn ook fouten.

Groenendaeler, Tervuerense herder of zwarte Duitse herder: wat is het verschil?

De Tervuerense herder deelt dezelfde vierkante bouw en lange vacht in vaalros of grijs met zwarte haarpunten en masker, terwijl een zwarte Duitse herder langer, zwaarder en achteraan aflopend is. Omdat vaalros en grijs recessief vererven, kunnen Groenendaeler-ouders een Tervuerense pup krijgen. Voor meer genetische variatie staat de Raad van Beheer sinds 5 maart 2025 deze variëteitskruisingen toe: Tervuerense herder x Groenendaeler, Tervuerense herder x Mechelse herder en Laekense herder x Mechelse herder, met NHSB-inschrijving op uiterlijk. Op straat verwarren mensen hem geregeld met een zwarte Duitse herder.

KenmerkGroenendaelerTervuerense herderZwarte Duitse herder
VachtLang, effen zwart, tikje wit op borst of tenen magLang, vaalros of grijs met zwarte punten en maskerKort- of langstokhaar, effen zwart, zwart-bruin of grauw
BouwVierkant, rechte rugVierkant, rechte rugLanger dan hoog, aflopende rug
Reu60 tot 66 cm, 25 tot 30 kg60 tot 66 cm, 25 tot 30 kg60 tot 65 cm, 30 tot 40 kg

Geschiedenis van de groenendaeler

Om de regionale Belgische kuddehonden in één ras onder te brengen, richtten liefhebbers op 29 september 1891 in Brussel de Club du Chien de Berger Belge op. Op 15 november 1891 liet professor Adolphe Reul in Cureghem bij stromende regen 117 herders uit Brussel en Brabant samenkomen. Halflangharige zwarte, bruine en gele honden van 50 tot 55 centimeter, met uitschieters tot 62 centimeter en met of zonder witte borstvlek, vormden toen al een herkenbare groep. Op twee april 1892 volgde de eerste standaard voor lang-, kort- en ruwhaar, nog los van kleur.

Zijn naam dankt de zwarte langhaar aan Nicolas Rose uit Groenendaal, onder Brussel. Bij een keuring van een veertigtal Belgische herders op 25 oktober 1896 sprongen vooral de zwarte langharige nakomelingen in het oog van zijn stamreu Picard d'Uccle en teef Petite, uit wie ook Duc de Groenendael voortkwam. Via gerichte, nauwe inteelt legden fokkers het vierkante type en de diepzwarte vacht met volle kraag vast.

Op 12 maart 1898 kregen de zwarte langharen voor het eerst een eigen klasse als Groenendaels op de show van de Schipperkes Club, opgericht op 10 maart 1888 als oudste hondenclub van het vasteland en vernoemd naar het Vlaamse verkleinwoord voor herder. Op de jubileumshow van 21 april 1901 wonnen Picard-kleinzoon Dax en de zwarte reu Pek Swet uit een andere lijn de eerste prijzen, in 1901 volgden de eerste inschrijvingen in het Sint-Hubertusstamboek L.O.S.H. en sinds half 1909 staat Groenendael in de catalogus. Toen de schapenkuddes slonken, werd hij waak-, politie-, sport- en gezinshond.

Lijkt op de Groenendaeler

Rasverenigingen

Belgische Herdershonden, Nederlandse Vereniging voor Veldhoven Website
Belgische Herder, Club Nederland Bergeijk Website
^