" Ik weet niet of het nou echt intelligentie is bij de border of een vorm van stug volhouden. Persoonlijk vind ik mijn Aussies bijvoorbeeld veel slimmer. Die hebben jou ook veel minder nodig om zichzelf bezig te houden. (niet altijd handig). Maar zijn daardoor een stuk creatiever. Ze denken ook veel meer na of iets echt nuttig is voordat ze een commando opvolgen. En als ze geen zin meer hebben, of het te warm is of dan weigeren ze te luisteren als je iets vraagt. Want ze zijn daar soms verstandiger in dan de baas. Borders vind ik meer kleine kinderen. Die moet je veel meer tegen zichzelf in bescherming nemen. Rennen gewoon achter een bal aan met 30 graden. Stoppen niet als ze een obsessie hebben en kunnen zich uren doorzeuren over hetzelfde. Ik ben opgegroeid met borders en heb pas sinds 10 jaar Aussies. Ik vind beide leuk hoor. Mijn borders waren makkelijker, braver maar ook plakkeriger en onzekerder. Twee waren herplaatsers dus dat maakt het sowieso lastiger, want daar moest ik echt nog aan de bak met de uitknop en de zelfbeheersing. Mijn Aussies (waarvan eentje ook een herplaatser) hebben veel meer een uit en aanknop maar zijn qua opvoeding veel meer een uitdaging. Vooral door het feit dat ze veel meer afwegen. Wat levert meer op luisteren of niet luisteren. Ik kan daar wel om lachen. Ik merk dat tijdens het sporten ook. Border mensen zijn vaak wat serieuzer, houden van regeltjes en structuur. Aussie mensen zijn wat tegendraadser, chaotischer en kunnen wel lachen om een eigenwijze move van hun hond. Bij mij past dat laatste toch beter. "
Border Collies, de werklijn dan, zijn heel erg nauwkeurig gefokt voor hun werk. Veel van de dingen die je ziet in hun gedrag en karakters kan je daar dan ook op terugvoeren.
Dat 'drammen' of volhouden heeft een heel duidelijke functie. Schapen zijn echt niet altijd zo mak en meegaand als menigeen denkt. Een ram die geen zin heeft om te doen wat de hond wil kan een onzekere of onervaren hond behoorlijk verwonden. Een goede drijver dramt dan net zo lang tot de ram doet wat de hond wil. Een noodzaak in het werk dus.
Het volhouden, 'work till you drop', is ook zoiets. De werkhond wordt niet iedere dag bezig gehouden maar moet in actie komen als dat nodig is en dat kan ook onder zware omstandigheden zijn. Een echte schaapsherder heeft niets aan een hond die het bijltje erbij neergooit als het zwaar begint te worden; dat kan hem delen van de kudde kosten.
Intelligentie. Een BC werkt met de baas. Een kudde of felldog werkt daarbij ook veel zelfstandig en neemt eigen beslissingen. En ja, die kan daarbij ook heel eigenwijs zijn omdat hij, zeker op de fells, ook buiten het zicht van de herder werkt. Tegenwoordig hebben we veel traillhonden en die worden bijna altijd afgericht als robotjes maar dat is niet waar ze voor gefokt zijn.
De alertheid volgt daaruit. De kudde graast, de hond ligt erbij te kijken, ontspannen. Maar voor de baas ziet dat er een schaap afdwaalt is de hond al onderweg.
Ik train Elsa als felldog en dat is een hele uitdaging. Steeds weer de balans zoeken tussen zelfstandigheid en stuurbaarheid. Dat we in Nederland geen trainers hiervoor hebben (allemaal voor trailldogs) maakt het niet makkelijker. Ik loop nu gelukkig al een jaar bij iemand die die schakeling wel kan maken. Ik vind het in het ieder geval veel leuker.