Symptomen van blauwalg bij je hond na het zwemmen

Natte hond aan een lange lijn kijkt om naar zijn baasje aan de rand van een stille vaart met een groene drijflaag

Blauwalg is voor een hond een vergiftiging. Het gif tast de lever en het zenuwstelsel aan, en de klachten komen meestal binnen enkele minuten tot vijf uur na het zwemmen. Een tegengif bestaat niet, en laten braken moet in het eerste anderhalf uur gebeuren. Daarom bel je de dierenarts ook voor een hond die na een duik in water met een groene laag, of een slok ervan, nog niets mankeert.

Is je hond net uit groen water gekomen?

Dan heb je haast, ook als hij nog kwispelend rondrent.

  • Doe hem aan de lijn, zodat hij er niet opnieuw in springt of van de kant drinkt.
  • Spoel vacht, buik en poten af met schoon water: een fles uit de auto, thuis de tuinslang of de douche. Wat eraf is, likt hij niet meer naar binnen.
  • Bel je dierenarts, buiten kantoortijd de dienstdoende praktijk. Vertel waar hij zwom, hoe laat, en of hij dronk of naar drijvende stukjes hapte.
  • Houd hem de rest van de dag en de nacht bij je in de buurt.

Heeft hij klonten van de laag of aangespoelde smurrie gegeten, dan is het nog dringender: volgens het LICG kunnen een paar klontjes binnen enkele uren dodelijk zijn. Probeer hem niet zelf te laten overgeven; dat laat je aan de dierenarts over (waarom, lees je bij hond laten braken).

Hoe snel werkt het gif, en wanneer is het spoed?

Rijd naar de dierenarts of de spoedkliniek als je hond na het zwemmen:

  • braakt of diarree krijgt;
  • kwijl in slierten uit zijn bek heeft hangen, of schuimbekt;
  • trilt, verkrampt of een toeval krijgt;
  • wankelt, tegen dingen aan loopt of door zijn poten zakt;
  • zwaar hijgt of benauwd is;
  • sloom wordt en alleen nog wil liggen;
  • ineens in huis plast;
  • bleek, blauwig of geel tandvlees heeft.

Het tempo hangt af van het gif. Het zenuwgif werkt binnen minuten: trillen, stijve spieren, en in het ergste geval stopt de ademhaling. Het levergif geeft braken, diarree en zwakte, soms pas na uren of dagen. Let dus ook de dagen erna nog op braken, diarree en sloomheid.

In 2011 stierven drie honden na een bloei in het Amstelmeer; onderzoekers vonden het levergif in de drijflaag en in het braaksel van een van hen. Een Labrador die van de aangespoelde laag had gegeten, braakte heftig, werd suf en benauwd en overleed na vier tot vijf uur. Een pup van zestien weken had niets van de laag gegeten, alleen erin gezwommen, en overleed na twaalf tot zestien uur. Zwemmen kan dus genoeg zijn.

Baasje spoelt op een klinkerterras met een tuinslang de natte buik en poten van een hond af, naast een emmer en een handdoek

Wat doet de dierenarts?

Heeft je hond nog geen klachten, dan laat de dierenarts hem braken en spoelt zo nodig zijn maag, binnen dat eerste anderhalf uur na het binnenkrijgen. Daarna wordt hij gewassen en krijgt hij soms een middel dat het gif in de darm bindt.

Met klachten volgt meestal een opname: infuus, zuurstof bij benauwdheid, middelen tegen trillen en aanvallen, en bloedonderzoek naar de lever en de stolling. Een zware vergiftiging loopt vaak slecht af, maar met intensieve zorg komen sommige honden erdoorheen. Een hond die het levergif overleeft, kan een zieke lever overhouden, dus vraag of er later nog bloed geprikt moet worden.

Waarom loopt je hond meer risico dan jij?

Volgens AniCura is blauwalg voor mensen een stuk minder gevaarlijk dan voor honden. Een hond drinkt onder het zwemmen, hapt naar de stukjes die loskomen als hij door de laag ploegt en likt na afloop zijn vacht schoon. Honden lijken zelfs op de geur af te komen, schrijven de onderzoekers van het Amstelmeer.

In een topic over afgekeurd zwemwater vertelde het baasje dat iemand aan de waterkant zei dat de normen voor mensen "heel streng" zijn en dat een hond daar niet direct last van hoeft te hebben. Bij blauwalg is het precies andersom.

Hoe zie je of er blauwalg in het water zit?

Blauwalg ligt als een groene, roodbruine of bruingroene laag op het water en lijkt op olie, gemorste verf of erwtensoep; soms zie je alleen strepen. Blauw wordt het pas als de algen afsterven, en het water kan stinken. Het groeit in stilstaand, voedselrijk water na warme, droge weken, en de wind drijft de laag samen tegen de oever, juist waar honden het water in gaan. Let ook op opgedroogde korsten waar het water is gezakt. Juli tot en met september zijn de bekende maanden; de bloei in het Amstelmeer was eind september en begin oktober.

Aan een laag zie je niet of hij giftig is, en soms hangen de algen dieper in het water. Op zwemwater.nl en in de app Zwemwater staan de officiële zwemplekken, die op blauwalg gecontroleerd worden. Waarschuwingsborden staan er niet altijd, en veel honden zwemmen juist in sloten en vaarten waar niemand meet. In een topic over getest zwemwater zag een baasje dat de laatste meting van een plek weken oud was; later kwamen de waarschuwingen er toch bij, zonder nieuwe meting. Dat baasje kijkt sowieso zelf en mijdt water met "groenige strepen of drijflagen".

Ook in een emmer of regenton in de zon kan blauwalg groeien, dus ververs het water in de tuin geregeld.

Diarree na het zwemmen: altijd blauwalg?

Niet per se. Dunne poep of een suffe hond heeft veel mogelijke oorzaken; meer daarover lees je bij diarree bij je hond en oververhitting. Maar braakt hij of krijgt hij diarree na water met een laag erop, of kwijlt, trilt of wankelt hij erbij, bel dan meteen. Meer over gif in het algemeen lees je bij vergiftiging bij je hond.

Bronnen

AniCura: Blauwalg: zwemmen met hond niet zonder risico. LICG: Kijk uit voor blauwalg. Toxins 2013: Dog Poisonings Associated with a Microcystis aeruginosa Bloom in the Netherlands. Cornell University College of Veterinary Medicine: Blue-green algae poisoning (Harmful Algal Blooms). Merck Veterinary Manual: Algal Poisoning of Animals.

Meer over medisch

Alle artikelen in Medisch ›
^