Hond met dikke snuit door een allergische reactie

door Arjen (Webmaster HondenPage)·bijgewerkt gisteren 17:23·Redactie HondenPage·Medisch
Jonge Labrador met licht gezwollen lippen en oogleden ligt rustig op een deken in de woonkamer

Zwelt de snuit van je hond ineens op, krijgt hij dikke oogleden of staat zijn vacht vol bulten, dan is dat meestal een acute allergische reactie. Vaak zit er een steek achter, soms een prik, een medicijn of een processierups. Blijft het bij kop en huid, dan ziet het er eng uit maar zakt het met een injectie vaak binnen een dag. Gevaarlijk wordt het als het hele lijf meedoet (anafylaxie), en daarvoor rijd je meteen.

Wat maakt een dikke kop tot spoed?

Bel de dierenarts of spoedkliniek en rijd meteen als je naast de zwelling dit ziet:

  • je hond braakt of krijgt diarree, soms met bloed;
  • zijn tandvlees is bleek, grauw of wit, en zijn oren en poten voelen koud;
  • hij wordt slap, wankelt of reageert nauwelijks;
  • hij hijgt zwaar, piept bij het ademen, kwijlt of slikt steeds;
  • de tong wordt dik en hard, of de zwelling kruipt naar de keel.

Een zware reactie speelt zich bij een hond vooral af in de darmen en de lever. Braken kort na een steek of prik is dan soms het eerste teken. Een hond kan zelfs in shock raken zonder één zichtbare bult.

Hoe zien netelroos en een dikke snuit eruit?

Netelroos herken je aan bulten die de vacht optillen, alsof er knopen onder de haren zitten. Ze jeuken meestal, kunnen overal op het lijf zitten (ook op kop, lippen en oren) en lopen in elkaar over als het er veel zijn. Een dikke snuit heet bij de dierenarts angio-oedeem: lippen, oogleden en neusrug zwellen op, soms tot je hond nog maar door spleetjes kijkt. Hij wrijft met zijn poten over zijn kop of schuurt over het vloerkleed.

Zwelt één kant van de kop op, net onder het oog, en doet het pijn? Laat de dierenarts dan zo snel mogelijk kijken: dat kan ook een kieswortelabces zijn.

Waar reageert je hond op?

  • Een steek van een wesp of bij (de eerste hulp staat in hond gestoken door een wesp of bij).
  • Een vaccinatie: zelden, en dan meestal binnen minuten tot een paar uur. In een onderzoek bij 1,2 miljoen honden hadden kleine honden iets vaker bijwerkingen, en ook honden die meerdere entingen tegelijk kregen.
  • Medicijnen, zoals sommige antibiotica.
  • De eikenprocessierups, ook (een stuk van) een nest dat uit de boom viel: kwijlen, slikken, braken en een tong die opzwelt.
  • Eten: dat kan ook. Braakt je hond na iets van straat, denk dan ook aan vergiftiging.

In de zomer ligt een steek die niemand zag voor de hand.

Wat doe je voordat je rijdt, en mag hij een allergiepil?

  • Bel eerst, dan weet de praktijk dat je eraan komt.
  • Noteer hoe laat het begon en wat er net gebeurde: een wesp, de prik van vanochtend, een nieuwe pil.
  • Slap en bleek? Houd hem zo rustig mogelijk en leg een deken over hem heen.
  • Processierups in de bek: spoel de bek lang met water zonder te wrijven, met handschoenen aan, en rijd daarna alsnog.

Geef een allergiepil als cetirizine alleen als de dierenarts middel en dosis noemt. Bij anafylaxie werkt zo'n pil te traag. Sommige hooikoortsmiddelen bevatten ook pseudo-efedrine, en dat is giftig voor honden; in smelttabletten en siroop zit soms xylitol. Een pijnstiller als ibuprofen of paracetamol helpt niet tegen een allergische reactie en kan je hond vergiftigen (zie pijnstillers voor je hond).

Dierenarts tilt bij een rustige Beagle op de behandeltafel de bovenlip op om het tandvlees te bekijken

Wat krijgt hij bij de dierenarts, en hoe is hij de dag erna?

Bij alleen een dikke kop of bulten helpt een injectie met een antihistaminicum en een corticosteroïd meestal snel, soms al binnen een paar minuten. Na een bijensteek had een pup, dertien weken oud, haar hele kop opgezwollen en de ogen dicht; ze kreeg een injectie en een infuus en sliep de dag erna de hele dag. Een Labrador met bulten op de kop en dikke lippen was na de prik dagenlang suf en dronk en plaste meer. Meer drinken en plassen hoort bij een corticosteroïd; blijft hij suf of gaat hij braken, bel dan.

Bij anafylaxie is adrenaline de eerste stap: het trekt de bloedvaten samen, opent de luchtwegen en remt de reactie. Daarna krijgt hij een infuus, zuurstof als hij benauwd is, en vaak een antihistaminicum en een corticosteroïd als aanvulling, want die werken trager. Soms volgen bloedonderzoek of een echo van de buik, en na een zware reactie blijft hij vaak een dag ter observatie.

Kan het later terugkomen?

Ja, vooral na een zware reactie. Er kan een tweede golf komen. Bij mensen komt die tot drie dagen na de eerste reactie, gemiddeld binnen acht tot tien uur. Bij honden is zo'n tweede golf pas bij één Beagle beschreven; daarom houden dierenartsen een hond na anafylaxie liever langer in de gaten. Op het forum knapte een pup na de prik eerst op, maar kreeg ze 's nachts opnieuw braken, diarree en een rode neus en oren. Zet de eerste nacht zijn mand naast je bed en bel opnieuw als de bulten terugkomen, hij braakt of slap wordt.

Wat regel je daarna, ook voor de volgende enting?

Schrijf op wat er die dag nieuw was: een wandeling langs eiken, een ander snoepje, een vlooienmiddel. Vraag of de reactie in het dossier komt. Was het een vaccinatie of medicijn, dan meldt de dierenarts de bijwerking bij de leverancier of het Bureau Diergeneesmiddelen van het CBG; als eigenaar mag je dat ook zelf.

Je hoeft dan niet meteen te stoppen met enten. Met je dierenarts kijk je welke entingen echt nodig zijn (voor de kernziekten kan titeren), of ze over meer bezoeken verdeeld kunnen worden, of je hond vooraf een middel krijgt en hoe lang je na de prik in de praktijk blijft. Na een heftige reactie op een steek kan de dierenarts een adrenalinepen voor thuis voorschrijven, met uitleg over wanneer en hoe.

Bronnen

Medisch Centrum voor Dieren: Eikenprocessierups, Inentingen hond, Prednison. AniCura: Wespensteek bij hond, Eikenprocessierups en uw hond, Wespenbeet bij hond (casus AniCura Dierenziekenhuis Tilburg). MSPCA-Angell: Anaphylaxis in Dogs and Cats. KNMVD: De 12 meest gestelde vragen over vaccineren. Universiteit Utrecht: FAQ: meest gestelde vragen (Apotheek Diergeneeskunde). LICG: EHBO bij huisdieren, Vergiftiging bij huisdieren. CBG: Melden van vermoedelijke bijwerkingen. Canadian Veterinary Journal 2012: Application of carvedilol in a dog with pseudoephedrine toxicosis-induced tachycardia. Clinical Case Reports 2019: Xylitol toxicosis and serotonin-like syndrome occurring simultaneously in a dog secondary to ingestion of Natrol 5-HTP Fast Dissolve Tablets. DARU 2023: Impact of concerning excipients on animal safety: insights for veterinary pharmacotherapy and regulatory considerations. Journal of Small Animal Practice 2014: Recommendations on vaccination for Asian small animal practitioners: a report of the WSAVA Vaccination Guidelines Group. VCA Animal Hospitals: Hives (Urticaria) in Dogs, Tooth Root Abscess in Dogs, Cetirizine, First Aid for Dogs. Animals 2024: Natural History and Risk Factors of Hymenoptera Venom Allergy in Dogs. Journal of Small Animal Practice 2010: WSAVA Guidelines for the Vaccination of Dogs and Cats.

Meer over medisch

Alle artikelen in Medisch ›
^