Hi Michiel,
Vervelend, ik ken het probleem.
Allereerst, en met klem: straf de hond NIET als hij uitvalt naar andere honden aan de riem. Ik leg straks uit waarom niet, maar eerst de achtergrond van dit probleem:
(Goed gesocialiseerde) honden communiceren op allerlei manieren met elkaar. Ze hebben een hele scala van gedragingen, blikken en houdingen met als doel: sociale regulering en conflictvermijding.
Eén van deze regels is bijvoorbeeld: 2 onbekende honden lopen nooit in een rechte lijn op elkaar in. Als je goed oplet, zul je zien dat honden elkaar altijd via een boogje benaderen. Direct op elkaar in lopen is een regelrechte provocatie. Wij houden daar als mens geen rekening mee, aan de riem lopen wij gewoon waar we willen en de hond loopt met ons mee. Onbedoeld zenden honden hierdoor provocerende signalen naar elkaar uit. De ene hond gaat hier beter mee om dan de andere. Maar dit is wel een belangrijke reden waarom er zoveel honden zijn die in het "vrije veld" zeer sociaal zijn, maar aan de riem agressief naar andere honden; ze zijn niet in staat op een "hondse manier" met elkaar te communiceren.
Er zijn trouwens nog andere mogelijke redenen: frustratie (de riem beperkt de normaal enthousiaste hond om de ander te onderzoeken), trauma (bijvoorbeeld door de agressieve reactie van de andere hond aan de riem. Hierdoor zie je vaak een sneeuwbaleffect; het gedrag verspreid zich onder de hondenpopulatie in een bepaald gebied) enz.
Waar het in ieder geval niets mee te maken heeft is dominantie.
Nu is het ook duidelijk waarom straffen niet werkt en het probleem alleen maar groter zal maken: de motivatie van het gedrag is stressgerelateerd. Door hem te straffen en op de rug te leggen dwing je hem in een zéér kwetsbare positie. Hierdoor verhoogt zijn stresslevel. De motivatie voor het gedrag wordt dus vergroot. Daarnaast leert hij: "als ik een andere hond tegenkom aan de lijn, krijg ik een vervelende prikkel". Hierdoor zal hij de volgende keer alleen maar méér gespannen zijn en geneigd tot uitvallen. Het is trouwens ook niet bevordelijk voor de baas-hondrelatie, dus ik zou dit sowieso afraden.
Hoe wel op te lossen?
De bedoeling is dat je op twee vlakken werkt: de motivatie voor het gedrag en de manier waarop hij deze motivatie uit. Je kunt je misschien voorstellen dat het het meest effectief is de motivatie aan te pakken.
Je kunt hiervoor de volgende methode gebruiken:
1. Voorwaarde: vermijd de situatie als deze niet te beheersen/controleren is door jou (zie punt 2). Waarom? Je hond mag niet meer in staat zijn het gedrag nog te kunnen vertonen. Iedere keer dat hij uitvalt, slijt dit gedrag dieper in zijn systeem. Dus moeilijker er uit te krijgen.
Dit betekent dat je in situaties waarbij je al ziet dat je de andere hond op dusdanig korte afstand moet passeren, je omdraait, of er met zo'n grote boog omheen loopt dat je hond niet getriggerd wordt uit te vallen. Het meest wenselijk is het als je dit doet zonder dat jouw hond de ander überhaupt op heeft gemerkt.
2. Vanuit een controleerbare situatie ga je werken aan het ombuigen van de betekenis van het zien van een andere hond aan de riem. In plaats van: "een andere hond= eng/ik krijg op mijn donder terwijl ik geprovoceerd wordt" moet het worden "een andere hond= als ik op mijn baas let nu, gebeuren er allerlei leuke dingen". Doordat de andere hond nu een positieve betekenis zal krijgen, neem je de motivatie voor het gedrag weg. = probleem opgelost.
Hoe pak je dit aan?
Vind uit voor welke beloning jouw hond hélemaal warm loopt. Dit zijn dus geen gewone hondekoekjes, maar misschien is het kip (Waarschijnlijk wel
) of kaas of..? Beperk deze beloning echt alleen maar tot deze trainingssituatie, anders verliest het een deel van zijn waarde en daardoor effectiviteit.
Probeer voor jezelf de "kritieke afstand van uitvallen" te bepalen. Daarmee bedoel ik: wat is de maximale afstand die je aan kunt nemen, waarin je hond de ander wel opmerkt, wel enigszins geagiteerd raakt, maar nog niet volledig uit zijn dak gaat. Dit wordt de afstand waarmee je met je training begint. Elke keer dat de afstand kleiner is-> vermijden zoals in punt 1.
Ok, je loopt met je hond over straat en een andere hond nadert. Je schat de situatie in en je kunt een de juiste afstand tot de ander aannemen. Nu laat je je hond zitten, je positioneert jezelf tussen de ander en jouw hond in. Haal alles uit de kast om zijn aandacht te trekken: met een blije, hoge stem "ooohhh...(naam van je hond) ...kijk eens...". Gebruik de kip om zijn aandacht te trekken door hem onder je kin te brengen. Op het moment dat hij oogcontact maakt en zijn aandacht bij jou legt DIRECT belonen met de kip. Gelijk weer zijn aandacht trekken en belonen, aandacht trekken en belonen, net zolang tot de ander hond gepasseerd is. In het begin beloon je dus met iedere fractie oogcontact. Dit kun je voorzichtig uit gaan bouwen, totdat je nog maar 1 beloning nodig hebt wanneer de hond voorbij is en je hond de hele tijd zijn aandacht op jou heeft gehad. Idealiter beloon je wel voordat je hond het oogcontact verbreekt. Dus niet belonen als hij wegkijkt naar de andere hond.
Het is verder handig een commando aan je hond te leren om oogcontact met jouw te zoeken. Ik gebruik hiervoor "watch", maar "kijk eens" zoals in het voorbeeld hierboven is ook prima. Oogcontact is namelijk niet iets waar honden zich van nature prettig bij voelen (weer zo'n provocerend signaal), dus daar zul je op moeten trainen. Bovenstaande methode zal dus een stuk sneller gaan, als je hond al hieraan gewend is. Dit commando leer je gewoon op bovenstaande manier aan, maar begin dat in de meest makkelijke situatie, zonder afleidingen (thuis). Gaat dit goed, dan ga je het buiten met wat meer afleiding trainen en zo maak je de training steeds moeilijker.
Na dit boekwerk aan trainingsinfo, nog één tip: HEB GEDULD. Dit is geen makkelijk probleem, wat je met een kant-en-klaaroplossing snel er uit traint. Maar de aanhouder wint (ik heb precies hetzelfde probleem met mijn hond gehad
).
Heel veel succes,
Groetjes, Mischa
P.S. Wat betreft de heg: dit is een ander verhaal. Dit is veel meer een territoiumkwestie lijkt me, en erg "zelfbelonend" om te doen voor beide honden. Ik zou in dit geval voorkomen dat de honden zo door elkaar geprikkeld worden en zorgen dat ze elkaar in ieder geval niet meer kunnen zien. Dus een massieve schutting oid...