Martin Gaus - Nog beter omgaan met je hond
Therapie 15: Bang voor knallen.
Terwijl de wereld feestviert rond oud en nieuw, ligt de hond bibberend van de zenuwen onder de bank. Het liefst zou hij helemaal van deze aardbodem verdwijnen, zijn vertrouwde wereld is een vuurspuwende hel geworden, vol met onverwachte knallen. Als u hem dat wilt besparen, dan moet u daar vroeg in het jaar met een gerichte aanpak mee beginnen.
Natuurlijk kan een hond van een onverwachte knal schrikken, dat doen wij mensen immers ook. Maar normaal gesproken treedt er na de eerste schrik algauw herstel op en na verloop van tijd went zowel mens als doorsnee hond aan het lawaai. Er zijn echter honden voor wie dat herstel niet mogelijk is. Nog erger, als de geur van rotjes maar in de lucht hangt, is de hond al volledig over zijn toeren. Hij heeft geleerd zijn angstige gedrag steeds een beetje eerder te vertonen. Waar hij vroeger misschien alleen schrok van een onverwachte knal, kan nu alle stress van de wereld al zichtbaar zijn als hij alleen nog maar het idee heeft dat er een knal zou kunnen komen. Het dier heeft zijn angst overgebracht op een andere, eerder optredende situatie. Er zijn zelfs viervoeters die al gaan liggen bibberen als de kerstboom wordt opgetuig of als de oliebollen worden gebakken. Zij associëren die situatie met de knal waar ze zo bang voor zijn en uiteindelijk zijn ze alleen daarvoor al bang, met of zonder knal.
Hoe ontstaat nu deze extreme, gigantische, allesoverheersende angst? Want vergist u zich niet, een hond die werkelijk bang is voor knallen maakt een miserabele indruk. Hij voelt zich echt diep ellendig. Maar bang voor knallen wordt een hond niet zomaar vanzelf. Juist de angst voor vuurwerk is heel erg aan de aanwezigheid van mensen gebonden. De gigantische angst wordt veroorzaakt door onszelf, wij verdiepen zijn oorspronkelijke schrik tot een ware paniekaanval. Hoe? Heel simpel, door hem te troosten, geruststellend toe te spreken en te knuffelen als hij angstig gedrag vertoont. De hond ziet dat wij ook schrikken van een plotselinge knal en wanneer we daarna wat opgewonden reageren en er met schrik in de stem over praten, weet hij dat hij geen ongelijk had om te schrikken. Maar dat is nog niet erg, pas wat daarna komt bouwt zijn angst uit tot gigantische proporties: wij geven aandacht aan zijn angstige gedrag, in plaats van dat we hem ervan afleiden door vrolijk te doen en over te gaan tot de orde van de dag. Bij de eerstvolgende knal roepen we hem meteen geruststellend bij ons en aaien hem troostend. 'Kom maar bij het baasje, er is niets aan de hand, hoor.' Maar we geven hem daarmee juist aan dat er van álles aan de hand is! Anders zouden wij ons toch niet zo gedragen? We bevestigen niet alleen zijn angst, we vermeerderen die zelfs! Want naast zijn ellende, levert zijn angstige gedoe in eerste instantie wel heel veel voordelen op: veel aandacht, knuffels en lieve woordjes. En daar is iedere hond dol op.
Oorzaak:
- fobie (ontstaat heel snel na eerste ervaring)
- conditionering (angst levert aandacht op)
- vluchtgedrag geeft vals gevoel van veiligheid
Voorkomen:
- pup al jong met lawaai in aanraking brengen
- schrikreactie negeren
Oplossen:
- hond door intensieve begeleiding ongevoelig maken voor de prikkel knallen.
- ander onverenigbaar gedrag intrainen: zitten in plaats van vluchten
- prikkelknallen andere gevoelswaarde geven
Hier volgt een stuk hoe het op te lossen/voorkomen. Samengevat: zet vroeg in het jaar een CD op met allemaal geluiden zoals: onweer, vuurwerk, pannen tegen elkaar knallen etc. Zet de CD zo zacht dat hij wel hoorbaar is, maar niet dat je ervan schrikt. Doe intussen wat je altijd doet, doe extra vrolijk, speel met een balletje met hem. Let op, doe dit alleen als hij normaal gedrag vertoont en geen angstig gedrag. Dan veroorzaak je alleen maar extreme angst. Is de hond wel bang, zet de CD dan heel zacht, en bouw dit langzaam op. Oefen dit ettelijke malen per dag. Altijd maar kort en stop de oefensessie als uw hond geen angstig gedrag vertoont! Als u stopt als de hond dat wel doet, beloont u dat gedrag met het stoppen van het geluid.
LET OP:
Angst kan tegelijk gebonden zijn aan andere signalen dan alleen knallen. Het sluiten van gordijnen tegen de lichtflitsen van onweer is voor uw hond al een mogelijke aanleiding om de angst vast op te starten. Een bezorgde blik van u in zijn richting kan hetzelfde veroorzaken.
LET OP:
Oefen de angst voor knallen/enge, harde geluiden op verschillende plaatsen. Zo voorkom je dat een hond binnen normaal op knallen reageert, maar in het park erg schrikt.
LET OP:
Als de angst extreem is, informeer naar een GT.